II GPP 13/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi B. D. na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt II GSK 4685/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2965/15 w sprawie ze skargi B. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyniku egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

B. D. (dalej: "skarżąca") pismem z 27 lutego 2017 r. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GSK 4685/16, w której domagała się: 1) stwierdzenia, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nastąpiło naruszenie prawa skarżącej do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; 2) przyznania od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 10.000 zł; 3) zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, jak podniosła skarżąca, w dniu 28 lipca 2016 r. złożyła, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku tegoż sądu z 29 kwietnia 2016 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2965/15. Akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zarejestrowane pod sygnaturą II GSK 4685/16. Według skarżącej brak wyznaczenia rozprawy do dnia 27 lutego 2017 r. świadczy o przewlekłości postępowania, co w konsekwencji naraża ją na szkodę, gdyż brak rozstrzygnięcia sądowego w sprawie uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia w zawodzie adwokata. W tym stanie rzeczy doszło do rażącego naruszenia prawa skarżącej do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kwestię przewlekłości postępowania sądowego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1259, dalej: "ustawa"). Stosownie do treści art. 2 ust.1 ustawy strona może wnieść skargę o naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia końcowego w sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Przy ocenie, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość podjętych przez sąd czynności w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego na jakim etapie postępowania skarga została wniesiona, a także bierze się pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony skarżącej rozstrzygniętych zagadnień oraz zachowanie się strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy). W myśl art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto winna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy oznacza wskazanie czasu trwania postępowania świadczącego o wystąpieniu przewlekłości, jak również konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie, powodując w ten sposób nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt III SPP 95/05). Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym właściwy do jej rozpoznania jest Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle wniosku skarżącej przewlekłość postępowania sprowadza się wyłącznie do braku wyznaczenia terminu rozprawy w spodziewanym przez nią terminie, co w konsekwencji uniemożliwia jej podjęcie pracy w zawodzie adwokata. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to okoliczność wystarczająca do stwierdzenia wystąpienia przewlekłości w sprawie. Przede wszystkim z przytoczonych przepisów ustawy wynika, że warunkiem stwierdzenia przewlekłości postępowania sądowego jest załatwianie sprawy w terminie dłuższym, aniżeli jest to niezbędne do jej zakończenia i może polegać np. na podejmowaniu przez sąd dodatkowych czynności zmierzających do wyjaśnienia nieistotnych okoliczności z punktu widzenia stanu faktycznego sprawy lub czynności, które zmierzają wyłącznie do większego sformalizowania postępowania. W niniejszej sprawie czynności podejmowane przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym były prawidłowe i dokonane terminowo. Zgodnie z treścią przepisu § 42 ust. 2 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (Mon. Pol. z dnia 17 listopada 2010 r.) przewodniczący wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom według kolejności ich wpływu, z wyjątkiem spraw wymienionych w pkt 1 -10. Sprawy, o których mowa w pkt 1-10 ust. 2 przewodniczący przydziela z zachowaniem odrębnej kolejności ich wpływu (§ 42 ust. 3). Skarga kasacyjna skarżącej została wywiedziona od wyroku oddalającego skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia ...sierpnia 2015 r. Sprawa objęta zaskarżeniem, z uwagi na jej przedmiot, nie mieści się w grupie spraw wymienionych w pkt 1-10 wspomnianego przepisu. Z tego względu wyznaczenie rozprawy następuje na zasadach ogólnych (§ 42 ust. 2). Akta sprawy wraz z odpowiedzią organu na skargę kasacyjną przekazano Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zarządzeniem z 20 września 2016 r., zaś sprawa została zarejestrowana w dniu 27 września 2016 r. pod sygn. akt II GSK 4685/16. Ponadto, co wymaga podkreślenia, skarżąca była dwukrotnie wzywana przez Sąd pierwszej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, tj. do uiszczenia wpisu sądowego (pismo z 29 lipca 2016 r.) oraz złożenia oświadczenia o rozpoznaniu środka zaskarżenia na rozprawie lub poza rozprawą (pismo z 11 sierpnia 2016 r.). Dopiero po uzupełnieniu wspomnianych braków formalnych w dniu 25 sierpnia 2016 r. skardze kasacyjnej został nadany bieg. Termin, jaki upłynął od rejestracji sprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym do dnia złożenia skargi na przewlekłość wyniósł 6 miesięcy. Nie uzasadnia to twierdzenia skarżącej, aby postępowanie kasacyjne w sprawie zostało dotknięte przewlekłością. Z wymienionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 8 ust. 2 i art. 12 ustawy orzekł jak w sentencji.