II GNP 2/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II GZ 596/24 w sprawie zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 889/23 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr SKO.4204.185.2023 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 889/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek M. B. o wyłączenie sędzi WSA D. F. w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 18 sierpnia 2023 r., nr SKO.4204.185.2023 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II GZ 596/24 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie M. B. na powyższe postanowienie Sądu I instancji. Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. M. B. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA sygn. akt II GZ 569/24 z dnia 21 stycznia 2024 r., zaskarżając je w całości, ponieważ zostało wydane ze złamaniem dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r., art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że w składzie sądu brała udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Administracyjnego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) oraz w orzeczeniu brała udział osoba nieuprawniona. Zdaniem skarżącego postanowienie o niewyłączeniu działa destrukcyjnie na wymiar sprawiedliwości oraz rujnuje jego wizerunek oraz narusza podstawowe prawa traktatowe i człowieka do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, jako niespełniająca wymagań formalnych. Zgodnie z art. 285l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w przypadkach nieuregulowanych przepisami działu VIIa p.p.s.a. (dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) do postępowania wywołanego wniesieniem tej skargi stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika - co do zasady adwokata lub radcę prawnego. Zgodnie z art. 285h § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 285e § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że złożona skarga nie spełnia wymagań formalnych, a przede wszystkim została podpisana osobiście przez skarżącego. Konsekwencją tego – w świetle art. 285h p.p.s.a. – jest obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucenia skargi. Przepis art. 285h p.p.s.a. określa w tej mierze obowiązek, nie zaś uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do odrzucenia skargi, jeżeli zachodzą okoliczności w nim określone. Zgodnie z normą prawną odtworzoną na podstawie art. 285l w zw. z art. 175 p.p.s.a. przedmiotowa skarga musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Artykuł 175 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, które dopuszczają wyjątek od tej zasady, pozwalając na sporządzenie skargi kasacyjnej innym, wymienionym w nich osobom. W niniejszej sprawie nie zachodzi jednak sytuacja przewidziana w § 2 i 3 tego artykułu, tym samym warunkiem formalnym prawidłowego złożenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest sporządzenie i wniesienie jej przez profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat lub radca prawny. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2025 r. sporządzona i wniesiona została osobiście przez skarżącego, który nie wykazał, że jest podmiotem uprawnionym do podpisania przedmiotowej skargi. W tym zakresie utrwalone jest stanowisko doktryny i judykatury, że niesporządzenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. jest brakiem nieusuwalnym skargi i uzasadnia jej odrzucenie bez wzywania do uzupełnienia braku (por. np. postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II ONP 3/12). Wyjaśnienia wymaga również, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca przedmiotową skargę na etapie formalnego jej badania, a zatem przed merytorycznym rozpoznaniem jej treści. Jak Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał już w dotychczasowym orzecznictwie, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia można wnieść tylko raz, przy czym przyjmuje się, że o tym czy jest to kolejna skarga w sprawie powinien decydować nie tyle sam fakt wniesienia skargi, lecz to, czy wcześniejsza skarga została przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny do merytorycznego rozpoznania. Zatem odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, co do zasady nie pozbawia strony prawa do ponownego wniesienia skargi (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt I GNP 3/18 oraz z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt I GNP 2/24). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 285f § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.