II GNP 1/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sprawozdawca sędzia NSA: Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M.W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2478/21 w zakresie odrzucenia skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., nr KOC/5985/Ru/20 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odrzucić skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji), postanowieniem z 3 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2478/21, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę M.W. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 10 czerwca 2021 r. nr KOC/5985/Ru/20 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Postanowieniem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 27/22 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z 3 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2478/21 o odrzuceniu skargi. Pismem z 18 czerwca 2022 r. skarżący osobiście wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem "prawomocnego postanowienia o odrzuceniu skargi na decyzję SKO KOC/5985/Ru/20". W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w wyniku odrzucenia skargi poniósł znaczną szkodę, gdyż opóźniła się możliwość sprawdzenia przez sąd, czy prawidłowa była decyzja o pozbawieniu go uprawnień do kierowania pojazdami. W konsekwencji skarżący nie może pracować jako kierowca, zarabiać, ani nawet przystąpić do egzaminu, bowiem jego profil kierowcy stracił ważność i odmówiono mu wydania nowego. Skarżący dodał, że skierował do Prezesa WSA prośbę o pilne wyznaczenie rozprawy oraz wniosek o uchylenie postanowienia, na które do dnia wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu wobec niespełnienia wymogów formalnych. W myśl art. 285l p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych przepisami Działu VIIa dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego jej wniesieniem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do wskazanego środka zaskarżenia, jest art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadzający przymus adwokacko-radcowski. Powyższe oznacza, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3 tego przepisu. Z treści art. 175 § 2-3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli sporządza go sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli wnosi je prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy sporządza je doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Posiadanie wyżej wymienionych uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej musi być udokumentowane. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał przynależności do podmiotów mogących samodzielnie wnieść skargę o stwierdzenie o niezgodności z prawem. Niespełnienie tego wymogu prowadzi do jej odrzucenia zgodnie z sankcją zawartą w art. 285f § 3 p.p.s.a., bez możliwości prowadzenia postępowania sanacyjnego wobec materialnoprawnego charakteru tego wymogu. Innymi słowy, skoro w rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została sporządzona i osobiście podpisana przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., już samo to stanowiło wystarczającą podstawę do jej odrzucenia. Stosownie do art. 285e § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia winna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono przy zastosowaniu art. 285a § 2 p.p.s.a. – że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający jej wniesienie (pkt 5), oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). Wobec sformalizowanego charakteru omawianego środka zaskarżenia wszystkie wyszczególnione wymagania są samoistne, niezależne i nie mogą być nawzajem zastępowane ani pomijane (zob. postanowienie SN z 25 sierpnia 2010r., II BU 2/10; postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r., II FNP 7/12), zaś jakiekolwiek braki w omawianym zakresie, podobnie jak w przypadku niespełnienie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, nie podlegają uzupełnieniu w wyniku wezwania, z wyjątkiem uchybień co do wymogów właściwych dla każdego pisma w postępowaniu (art. 285h § 1 p.p.s.a.). Poddana badaniu w niniejszym postępowaniu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem większości wskazanych wymogów konstrukcyjnych nie spełnia. W jej treści nie określono zakresu zaskarżenia, co pozostaje wymogiem aktualnym również w przypadku skarg odnoszących się do orzeczeń oddalających skargę czy zażalenie inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne w określonym zakresie. Chodzi o wyraźne wskazanie, w jakiej części strona upatruje niezgodności z prawem danego wyroku czy postanowienia, w sposób powiązany następnie z wywodami uzasadnienia tej skargi. Nie został również spełniony warunek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia, którego dotyczy. Uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia, niemniej musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego. Konieczne jest wskazanie czasu wyrządzenia szkody, jej postaci oraz związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem orzeczenia, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 285f § 3 w zw. z art. 285h § 1 i w zw. z art. 258l p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia NSA podlegała odrzuceniu.