II FZ 960/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 839/14 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 839/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. M. D. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w piśmie z dnia 30 marca 2014 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania kwestionowanej przez niego decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Skarżący wywiódł, iż wykonanie zaskarżonego aktu w drodze postępowania egzekucyjnego doprowadzi do powstania znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Opisując swoją obecną sytuację rodzinną i materialną skarżący wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny składającej się z 4 osób. Żona skarżącego obecnie nie pracuje. Starszy syn jest studentem pierwszego roku, zaś młodszy uczęszcza do drugiej klasy liceum. Rodzina utrzymuje się z dochodów jakie przynosi jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona przez stronę. Skarżący wyjaśnił również, że jednym z podstawowych elementów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jest wiarygodność i zaufanie potencjalnych kontrahentów, natomiast prowadzenie wobec niego egzekucji przez organy skarbowe może prowadzić do utraty takiego zaufania i w konsekwencji utraty zleceń i dochodów dla rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach rozstrzygnięcia podniósł, że skarżący nie wykazał inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia wskazywanych przez siebie we wniosku przesłanek wstrzymania wykonalności aktu administracyjnego, co wykluczało skorzystanie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). W zażaleniu A. M. D. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podkreślając, że prezentowana przez niego argumentacja była logiczna i wyczerpująca. Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę, że nie jest w stanie przedłożyć materialnych dowodów zaistnienia przyszłych zdarzeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Rację miał zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który podnosił, że strona powinna dowieść wystąpienia przesłanek uzasadniających zgłoszone żądanie i przekonać Sąd, że przesłanki te faktycznie występują. Na aprobatę zasługuje bowiem prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143). Sąd nie może zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy zarówno wniosek, jak i uzasadnienie zażalenia ograniczały się do stwierdzenia, że strona ma na utrzymaniu czteroosobową rodzinę (bezrobotną żonę i uczących się synów), zaś egzekucja należności podatkowej może podważyć wiarygodność skarżącego w oczach jego klientów. Strona nie przedstawiła natomiast jakichkolwiek argumentów czy dowodów, które mogłyby potwierdzać faktyczne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w niniejszej sprawie na tle opisanych przez nią okoliczności. Nie chodzi przy tym o wykazywanie przy pomocy dokumentu – co nietrafnie zarzuca skarżący w zażaleniu – potencjalnych zdarzeń przyszłych (tj. utraty zaufania klientów, czy ewentualnej konieczności rezygnacji ze studiów przez jednego z synów), ale okoliczności podanych przez samego skarżącego dotyczących m. in. jego aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej (np. faktu pozostawania małżonki bez pracy czy konieczności ponoszenia kosztów utrzymania całej rodziny, wysokości tych kosztów w relacji do osiąganych przez skarżącego przychodów). Informacje takie pozwoliłyby bowiem na weryfikację, czy przymusowa realizacja należności podatkowej, która zawsze wiąże się z dolegliwymi skutkami dla zobowiązanego, stwarza rzeczywiste zagrożenie wystąpienia sytuacji warunkujących skorzystanie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za niewystarczające dla przyznania tymczasowej ochrony sądowej, o jakiej mowa w powołanym przepisie, należy bowiem uznać gołosłowne i nader ogólne stwierdzenia skarżącego, które nie pozwalały w istocie na badanie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w rozpatrywanym przypadku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.