II FZ 947/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1141/16 odrzucające skargę P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności postanawia oddalić zażalenie.

P. B. (dalej "strona", "skarżący") pismem z dnia 21 czerwca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1141/16, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 20 lipca 2016 r. (k. 15 akt sądowych). W otwartym terminie do uiszczenia wpisu strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. referendarz sądowy WSA w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 5 października 2016 r. WSA w Poznaniu utrzymał w mocy powyższe postanowienie referendarza. Pismem z dnia 14 października 2016 r., na podstawie zarządzenia z dnia 12 października 2016 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 lipca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Odpis powyższego wezwania doręczono stronie skarżącej w dniu 17 października 2016 r. (k. 85 akt sądowych). Termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 24 października 2016 r. Do dnia 4 listopada 2016 r. wpis od skargi nie został uiszczony. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżący złożył pismo z dnia 20 października 2016 r., w którym ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia z dnia 16 listopada 2016 r. sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego na postanowienie z dnia 19 maja 2016 r. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie "p.p.s.a."). Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu tego orzeczenia, odwołując się do orzecznictwa NSA, ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Z uwagi na powyższe skarżący mimo złożenia powtórnego wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązany był do uiszczenia należnego wpisu od skargi. Skoro zatem wpisu nie uiszczono – skargę należało odrzucić. Pismem z dnia 24 listopada 2016 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie żądając jego uchylenia i nadanie biegu sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej sprawie po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, skarżący pismem z dnia 14 października 2016 r. został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 lipca 2016 r. wzywającego do uiszczenia wpisu. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 17 października 2016 r. (k. 85 akt sądowych), a zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał w dniu 24 października 2016 r. Skarżący wpisu nie uiścił, co skutkować musiało odrzuceniem przez sąd pierwszej instancji skargi. Z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych wynika obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, publik. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2010 r., II FSK 621/09, z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 578/14, z dnia 7 kwietnia 2016 r., II FZ 135/16). Wezwanie w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. doręcza się stronie, która w terminie siedmiu dni obowiązana jest uiścić stosowną opłatę. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencją nieuiszczenia wymaganego wpisu sądowego od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia i skargi o wznowienie postępowania jest ich odrzucenie. W świetle przedstawionych uwag zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.