II FZ 925/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1013/14 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi P[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 10 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1013/14, odmówił P[...] sp. z o.o. z siedzibą w P. – nazywanej dalej "Spółką", wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z 10 sierpnia 2016 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. W motywach postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wniosek Spółki nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ wstrzymanie wykonania aktu w trybie przewidzianym w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", dotyczy wyłącznie takich decyzji, które podlegają wykonaniu. Innymi słowy wstrzymaniu podlegają decyzje zobowiązujące, ustalające nakaz powinnego zachowania lub zakaz określonego zachowania. Tymczasem przedmiotem zaskarżonej decyzji jest rozłożenie na raty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Decyzja ta nie nakłada zatem na Spółkę żadnego obowiązku, który mógłby zostać wyegzekwowany w drodze egzekucji administracyjnej. W piśmie z 29 listopada 2016 r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując w nim, że nie ma wpływów aby zaspokoić wierzyciela. Stąd też Spółka wniosła o zmianę postanowienia oraz umorzenie decyzji pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji przytoczonego przepisu wynika podstawowa cecha, którą powinien posiadać akt, aby można było udzielić stronie skarżącej ochrony tymczasowej – musi on być "wykonalny". Decyzja o odmowie rozłożenia zaległości podatkowe na raty niewątpliwie nie mieści się w katalogu aktów nadających się do wykonania. Akt ten ze względu na jego naturę nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga takiego wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). W omawianej sprawie Spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Decyzja ta nie obliguje strony do jakiegokolwiek działania i jest aktem, który nie podlega wykonaniu. Tym samym sąd administracyjny nie mógł na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymać jej wykonania. Zażalenie zostało oddalone na mocy art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.