II FZ 92/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 59/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 12 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podarku dochodowym od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 59/25, w sprawie ze skargi J. R. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 12 lutego 2024 r. w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. dalej "p.p.s.a."), odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu z 16 maja 2025 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z 16 maja 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 59/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 24 kwietnia 2025 r. o odmowie przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd pierwszej instancji odrzucając zażalenie stwierdził, że zaskarżone orzeczenie jest prawomocne, a więc wniesione zażalenie na to postanowienie jest niedopuszczalne. W zażaleniu Skarżący wskazał, że jego działanie wynika z potrzeby ochrony podstawowych praw i interesów, które w dotychczasowym postępowaniu zostały rażąco naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie zaś z art. 260 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od tego orzeczenia jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw od postanowienia referendarza z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił, jako niedopuszczalne, zażalenie na postanowienie tego Sądu, ponieważ postanowienie to wydane zostało w drugiej instancji i nie przysługiwał od niego żaden środek zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.