II FZ 91/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 831/16 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 3 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji wierzytelności postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 831/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: "WSA") umorzył postępowanie z wniosku W. Z. (dalej: "Skarżący") w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Ze stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika, że Skarżący wniósł do WSA skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 3 października 2016 r. w przedmiocie zwolnienia z egzekucji wierzytelności. W skardze zawarto wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. Referendarz Sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od powyższego postanowienia, WSA postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 marca 2017 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do uiszczenia wpisu Skarżący złożył wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. WSA oddalił wniosek Skarżącego o prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II FZ 479/17, oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W dniu 7 listopada 2017 r. Skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 10 listopada 2017 r. W terminie do uiszczenia wpisu Skarżący w dniu 15 listopada 2017 r. złożył kolejny wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r. WSA odrzucił skargę Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 3 października 2016 r. w przedmiocie zwolnienia z egzekucji wierzytelności. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazał, że rozpoznanie wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji odrzucenia jego skargi, mimo braku rozpoznania żądania Skarżącego przyznania mu prawa pomocy. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w tym zakresie staje się zbyteczne. WSA zauważył, że przedmiotowy wniosek o prawo pomocy jest kolejnym wnioskiem Skarżącego w tym przedmiocie. Wskazał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie bądź zarządzenie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 243 zdanie pierwsze p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do treści art. 249a p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy umarza się, jeśli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało zakończone postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., którym to WSA odrzucił skargę Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 3 października 2016 r. w przedmiocie zwolnienia z egzekucji wierzytelności. Należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA, że rozpoznanie wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji odrzucenia jego skargi, mimo braku rozpoznania żądania Skarżącego przyznania mu prawa pomocy. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w tym zakresie staje się zbyteczne. Odmienne procedowanie mogłoby natomiast doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA zasadnie umorzył postępowanie w sprawie wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 249a p.p.s.a., ponieważ orzekanie w przedmiocie prawa pomocy było zbędne. Twierdzenia Skarżącego zawarte w zażaleniu nie podważają stanowiska WSA zawartego w zaskarżonym postanowieniu, a odnoszą się jedynie do sytuacji materialnej Skarżącego, która w jego ocenie uzasadnia pozytywne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.