II FZ 907/16

Dnia 31 stycznia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 982/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 września 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 982/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku A.P. M. (dalej jako "Skarżący"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 maja 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazywał na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnosił bowiem, że w razie rozpoczęcia egzekucji z majątku osobistego, mienie ruchome i nieruchome należące do Skarżącego może zostać upłynnione, a wówczas gdyby zaskarżona decyzja została uchylona, nie będzie w stanie odzyskać własności zbytego mienia. Zdaniem Sądu, ocena możliwości wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie może być dokonywana bez odwołania się do konkretnych, zindywidualizowanych okoliczności sprawy. Tymczasem Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a". Sąd stwierdził również, że na podstawie złożonego wniosku nie można wywnioskować jaki jest stan majątkowy Skarżącego, charakter mienia podlegającego egzekucji, a w szczególności czy przyszła egzekucja może być skierowana do środków pieniężnych, czy też będzie prowadzona z innego mienia, a jeżeli tak, że doprowadzi to do powstania szkody w znacznym rozmiarze bądź skutków trudnych do odwrócenia. W zażaleniu Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia przesłanek ku rozstrzygnięciu przeciwnemu, tj. pomimo istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Skarżącego, Sąd popełnił także błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 61 § 3 ww. ustawy. Na tej podstawie Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 maja 2016 r., względnie o uchylenie ww. postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 1 P.p.s.a. sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. Analiza uzasadnienia wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 661/14 stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sad Administracyjny uznał, że Skarżący nie wykazał inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności aktu administracyjnego. Skarżący ograniczył się w istocie do samego sformułowania wniosku, nie starając się go prawidłowo uzasadnić ani przedstawić dokumentów na poparcie podnoszonych kwestii. Tymczasem bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem Skarżącego środka ochrony tymczasowej. Należy również podkreślić, że bardziej szczegółowe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czy też wskazanie nowych okoliczności na etapie postępowania zażaleniowego, nie czyni błędnym bądź też nieprawidłowym rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jest ono środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu pierwszej instancji, co oznacza, że służy zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na etapie rozpoznawania wniosku Skarżącego dysponował jedynie danymi w nim zawartymi, toteż jego orzeczenie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest prawidłowe. Ponadto warto zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 61 § 4 P.p.s.a. w razie zmiany okoliczności sąd może zmienić bądź uchylić postanowienie wydane w sprawie wstrzymania aktu lub czynności. Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.