II FZ 88/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 79/24 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 listopada 2023 r. nr 1201-IOP1-1.4102.37.2023 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 79/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę E. S. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 listopada 2023 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 lutego 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021, poz. 535). W wezwaniu określono siedmiodniowy termin do uiszczenia wyżej wymienionej kwoty, liczony od dnia otrzymania wezwania, sposób jej uiszczenia jak również zastrzeżono rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia wpisu w wyznaczonym terminie. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 lutego 2024 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku fiskalnego skargi. Z podniesionych względów, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a."). Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Krakowie, domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. W zażaleniu pełnomocnik strony wyjaśnił, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało doręczone mu w sposób nieprawidłowy, bowiem WSA w Krakowie umieścił w jednej kopercie zarówno odpowiedź organu na skargę jak i zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik strony wskazał, iż nie mógł zakładać, że w jednej kopercie znajdują się dwa osobne pisma, tym bardziej w sytuacji gdy na pierwszej stronie korespondencji nie było wzmianki o doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Z akt sprawy wynika, że w związku z wniesieniem przez skarżącą skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie wezwał skarżącą uiszczenia wpisu od skargi (k. 18 i 21), a także zarządził o doręczeniu stronie odpowiedzi na skargę (k. 20). Powyższe wezwanie, a także odpowiedź organu na skargę przesłano w jednej przesyłce, co wyraźnie wynika z opisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w którym opisując co zawiera przesyłka, wymieniono dwa znajdujące się w kopercie pisma (k. 22). Zostały one prawidłowo doręczone 27 lutego 2024 r., co potwierdza podpis pełnomocnika skarżącej. W ustawowym terminie 7 dni od daty doręczenia ww. przesyłki sądowej nie uiszczono wymaganego wpisu. Odnosząc się do kwestii umieszczenia kilku pism w jednej przesyłce sądowej skierowanej do strony, nie można uznać, aby okoliczność ta rzutowała na prawidłowość doręczenia wskazanej przesyłki. Przesłanie kilku dokumentów w jednej przesyłce jest stosowane w praktyce i zrozumiałe z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (por. m.in. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2020 r., II GZ 322/19; z 17 września 2019r., I GZ 294/19; z 26 marca 2019r., II GZ 40/19). Istotnym jest, aby fakt ten został odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (por. postanowienie NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 707/11). Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222), zwanego dalej "rozporządzeniem", znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 p.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Należy uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienia NSA: z 28 kwietnia 2020 r., I FZ 30/20; z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10; z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09; z 25 lutego 2020 r., II OZ 141/20; z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10; z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09). Własnoręczny podpis osoby upoważnionej do odbioru korespondencji na druku odbioru przesyłki pocztowej jest bowiem potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Należy podkreślić, że to w interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2017 r., V CZ 88/16, publ: Lex nr 2258062). Wobec powyższego należało przyjąć, że wymogi prawidłowego doręczenia zostały zachowane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - strona może podważać prawdziwość dokumentu przez złożenie stosownych wyjaśnień, ale ocenie podlega wiarygodność takich wyjaśnień (por. postanowienia NSA: z 26 września 2019 r., I GZ 308/19; z 7 lipca 2017 r., II GZ 390/17). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie z potwierdzenia odbioru wynika, że w skierowanej do skarżącej i prawidłowo doręczonej przesyłce w jednej kopercie znajdowały się: odpis zarządzenia do uiszczenia wpisu oraz odpowiedź na skargę. W rubryce "Rodzaj przesyłki" zawiera ono informację: "odpis odp. na skargę + wezw. o wpis". Takie skrótowe sformułowania niewątpliwie wskazują, że przesyłka zawierała odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik podając swój adres do korespondencji w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, bierze na siebie odpowiedzialność za możliwość odbioru przesyłek pod tym adresem. Zdaniem Sądu niedokonanie przez odbiorcę przesyłki weryfikacji jej zawartości oraz niedokładne przejrzenie dokumentów, znajdujących się w przesyłce stanowiło przejaw zaniedbania oraz braku należytej staranności, wymaganej od strony postępowania a tym bardziej od profesjonalnego pełnomocnika. Końcowo, odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07). Konkludując, wobec nieuiszczenia wpisu od skargi przez stronę w zakreślonym terminie, zasadnie Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o jej odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.