II FZ 88/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 589/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 maja 2014 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że skarżący wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego jedyne źródło utrzymania stanowi kwota 1 580 zł netto miesięcznie natomiast jego wydatki miesięczne oscylują od 700 zł do 1 000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. 24 m² oraz grunt rolny o pow. 6,6 ha. Uwzględniając wniosek skarżącego w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że podana przez skarżącego wysokość emerytury w kwocie 1 580 zł netto miesięcznie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych w tej sprawie. Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że opisywane koszty remontów, jak również koszty leczenia związane ze złym stanem zdrowia skarżącego nie zostały przez niego wykazane. Wnosząc zażalenie na wskazane postanowienie w zakresie punktu II skarżący stwierdził, że w innych sprawach wcześniej ponosił koszty wpisu. Podniósł ponadto, że ponosi duże wydatki, w tym na remont domu i zakup blachy. Wskazał także, że nie odbędzie się jego wyjazd do sanatorium, który stanowiłby koszt 1 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 r., II FZ 681/10) z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. (por. art. 255 P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe okoliczności oraz stan faktyczny niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że skarżący, pomimo wezwania z dnia 20 października 2014 r. (k. 23 akt sądowych), jedynie wybiórczo przedstawił dokumenty obrazujące jego sytuację majątkową. Nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby jakie koszty leczenia ponosi oraz jaki jest koszt przeprowadzanych przez niego remontów. Należy ponadto zauważyć, że wysokość wpisu w niniejszej sprawie, stanowiącej jedyny koszt na tym etapie postępowania, wynosi 100 zł. Skarżący natomiast ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz posiada nieruchomość, otrzymuje także emeryturę, która umożliwia mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżący miał pełną możliwość zgromadzenia wymaganej kwoty kosztów sądowych, bowiem kwestionowane postanowienie otrzymał w czerwcu 2014 r. W tym kontekście nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony mówiąca o tym, że "w innych sprawach wcześniej ponosił koszty wpisowego". Zauważyć należy, że postanowieniami tegoż Sądu z dnia 23 grudnia 2014 r., II FZ 1528/14 oraz II FZ 1829/14 skarżący został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, co tym bardziej wskazuje na możliwość zgromadzenia kwoty koniecznej do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie. Reasumując, należy stwierdzić, że na pełną aprobatę zasługuje ocena stanu faktycznego przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji oraz konkluzja, że skarżący nie wykazał zasadności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.