II FZ 87/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lipca 2024 r. sygn. akt I SPP/Gl 52/24 w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego w sprawie ze skargi U.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. po wznowieniu postępowania zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Gl 715/23 postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Postanowieniem z 29 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotra Łukasika od rozpoznania sprawy I SPP/Gl 52/24 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 15 marca 2023 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. po wznowieniu postępowania zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Gl 715/23. Jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia wskazano art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 24 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Jak wynika z treści zaskarżonego orzeczenia, skarżący zażądał wyłączenia starszego referendarza sądowego Piotra Łukasika od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. We wniosku o wyłączenie ww. referendarza wnioskodawca zarzucił mu brak obiektywizmu w podejmowanych decyzjach procesowych. Akcentował, iż działania referendarza mają negatywny wpływ na jego zdrowie. Stwierdził nadto, że referendarz jest osobą stronniczą, nieobiektywną i wrogo do niego nastawioną. W związku z wnioskiem skarżącego referendarz sądowy złożył oświadczenie, że nie są mu znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności oraz że nie zachodzą podstawy do jego wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a. W ocenie sądu pierwszej instancji wniosek strony nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem strona nie uprawdopodobniła żadnej okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. a oświadczenie referendarza sądowego, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. 2. Skarżący, złożył zażalenie od zapadłego orzeczenia kwestionując zapadłe rozstrzygnięcie. 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się skarżąca, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). Tym samym sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie starszego referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Ze względu na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.