II FZ 850/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Bogusław Dauter (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 380/18 odrzucające skargę L.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 2 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

L.P. pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. wniósł "skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 2.02.2018 r.". Na mocy zarządzenia z 21 maja 2018 r. wezwano skarżącego do usunięcia "braków formalnych skargi z dnia 10 kwietnia 2018 r. na decyzję nr [...] z dnia 2 lutego 2018 r. przez: a) podpisanie skargi, b) wskazanie numeru i daty zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 6 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę, wskazując, że skarżący, wnosząc skargę do sądu administracyjnego, nie podpisał skargi i nie wskazał decyzji, której skarga dotyczy. O ile brak podpisu został prawidłowo uzupełniony, to pozostałe wskazane braki skargi pozostały nieuzupełnione w wyznaczonym termie. Powyższy termin upłynął bezskutecznie w dniu 13 czerwca 2018 roku. Powyższe rozstrzygnięcie skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że w demokratycznym państwie prawnym nie można zaakceptować rażącej niekonsekwencji czynności procesowych podejmowanych przez sąd i przewodniczącego wydziału w rozpoznawanej sprawie. W zarządzeniu z dnia 21 maja 2018 r. przewodniczący wydziału nakazał rozdzielenie “skarg zawartych w piśmie z dnia 10 kwietnia 2018 r. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 2 lutego 2018 r. nr [...]". Z kolei w wezwaniu do usunięcia braków formalnych nakazano skarżącemu wskazanie numeru i daty zaskarżnej decyzji, przy czym sąd wskazał jednocześnie, że chodzi o uzupełnienie "braków formalnych skargi z dnia 10 kwietnia 2018 r. na decyzję nr [...]". Skoro sąd administracyjny pierwszej instancji sam był w stanie zidentyfikować decyzję, a strona działała w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, nie było podstaw do formułowania takiego żądania, tym bardziej, że zaskarżony akt został także zidentyfikowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę. Przedmiot zaskarżenia nie budził zatem wątpliwości i o ile pozostałe braki formalne skargi zostałyby wyeliminowane w terminie, pismo to powinno otrzymać prawidłowy bieg. Rygor w postaci odrzucenia skargi, w sytuacji, gdy sąd był w stanie na podstawie akt sprawy prawidłowo zidentyfikować zaskarżoną decyzję, uznać należy za działanie obarczone wadą nadmiernego formalizmu, skutkiem czego pozbawiono skarżącego prawa do sądu, mimo iż nie istniały realne przeszkody uniemożliwiające nadanie pismu prawidłowego biegu. Jak trafnie wskazał NSA w postanowieniu z 16 lutego 2017 r., sygn. akt II FZ 937/16, art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.) nie ma charakteru ogólnej deklaracji czy postulatu, przeciwnie – zawiera normę prawną stanowiącą źródło konkretnych obowiązków procesowych sądu, przed którym toczy się postępowanie. Od jego zastosowania w razie uzasadnionej potrzeby uzależniona jest realizacja prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).