II FZ 85/17

Dnia 22 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 947/16 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 5 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Łd 947/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi K. B. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IS) z dnia 5 września 2016 r. o nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podał, że skarżący w skardze do tego Sądu zawarł wniosek o "wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", który Sąd potraktował jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Oddalając wniosek skarżącego WSA w Łodzi uznał, że zaskarżone postanowienie nie może zostać wstrzymane, ponieważ akt ten nie posiada przymiotu wykonalności. Nie kreuje ono obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego) wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi, w którym sformułował wniosek o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu argumentował, że Sąd "nie dokonał rozważań w zakresie wykonalności decyzji pomimo tego, iż zaskarżone postanowienie dotyczyło właśnie odmowy wstrzymania wykonalności". 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części. Z kolei stosownie do art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 4.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA w Łodzi trafnie uznał, że brak cechy wykonalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora IS stoi na przeszkodzie pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie jego wykonania. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., II FZ 358/12). Prawidłowo WSA w Łodzi stwierdził, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IS nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z zaskarżonym postanowieniem. Rozstrzygnięcie to nie może być egzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Ze względu na swój charakter, nie wywołuje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. 4.3. Należy podkreślić, że stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie ze względu na swój charakter nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga wykonania, nie implikowało konieczności rozważania przez WSA w Łodzi, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd ten nie był również uprawniony do badania, czy skutki takie pociągnie za sobą wykonanie decyzji administracyjnej, która stała się podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu, albowiem decyzja ta nie jest przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Łodzi. Należy także zaznaczyć, że sądy administracyjne nie posiadają prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie czynności egzekucyjnych czy samego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym przypadku postępowania egzekucyjnego. 4.4. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.