II FZ 845/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 960/16 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r., I SA/Po 960/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie P. B.(zwanego dalej skarżącym) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2016 r. utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności. Sąd wskazał, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. oddali wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnie 13 września 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie referendarza. Odpis tego postanowienia – co istotne – bez pouczenia o możliwości jego zaskarżenia- został doręczony skarżącemu w dniu 15 września 2016 r. Pismem z dnia 20 września zatytułowanym sprzeciw skarżący zaskarżył powyższe postanowienie sądu. Sąd potraktował to pismo jako zażalenie i odrzucił je, wskazując, że aktualne brzmienie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) nie pozwala, by na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego przysługiwało zażalenie do NSA, czy do WSA. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wskazując, że jest "bity z każdej strony" i "nie może walczyć o swoje". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Art. 260 p.p.s.a. przed dniem wejścia w życie nowelizacji stanowił, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Obecnie przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia. Sąd wziął zatem pod uwagę aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a. i dlatego stwierdził, że po nowelizacji na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie ani do NSA, ani do WSA. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 260 p.p.s.a. uzyskał nowe brzmienie. Sprzeciw jest rozpoznawany przez WSA, którzy orzeka jako sąd II instancji, stosując przy tym odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od tych postanowień WSA nie przysługuje żaden środek do NSA. To przyspieszyło procedurę. Właśnie ze względu na tę okoliczność skarżący nie otrzymał pouczenia o możliwości wniesienia środków zaskarżenia. Sąd związany jest przepisami prawa i nie może przyznać środka, którego nie przyznaje ustawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.