II FZ 83/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1028/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązanie w tym podatku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 24 lutego 2021 r., I SA/Gd 1028/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi pomimo wezwania sądu, zawierającego szczegółowe pouczenie, co do skutków jego niewykonania. Mając powyższe na względzie, na podstawie 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), Sąd odrzucił skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 73 § 1 i 4 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym, iż wobec niemożności doręczenia Skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi doszło do skutecznego doręczenia z dniem 3 grudnia 2020 r.; 2. błędne ustalenie faktyczne polegające na przyjęciu, iż skarga z dnia 30 września 2020 r. obarczona była brakiem formalnym w postaci brakującego odpisu dla strony przeciwnej, podczas gdy Skarżący dołączył 2 odpisy przedmiotowej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje ustalenie, że Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi, co skutkowało odrzuceniem skargi. Kwestią sporną pozostaje natomiast skuteczność doręczenia wezwania do dokonania tej czynności. Wobec tak zakreślonej kwestii spornej należy wskazać, że do skutecznego doręczenia pisma zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżący nie podważył skuteczności doręczenia zastępczego. Znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. Z koperty jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdujących się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 19 listopada 2020 r., a następnie przesyłkę pozostawił w urzędzie pocztowym (k. 23 akt). Zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce listowej. Świadczy o tym druk zwrotnego potwierdzenia odbioru opatrzony datą, podpisem listonosza oraz urzędową pieczęcią z datownikiem Urzędu Pocztowego. Powtórne awizowanie nastąpiło 27 listopada 2020 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 7 grudnia 2020 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. Okoliczności te nie zostały skutecznie podważone przez Skarżącego. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą zostać uznane wyłącznie gołosłowne twierdzenia Skarżącego. Argumentacja zmierzająca do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego na podstawie twierdzenia o braku awiza w skrzynce pocztowej na listy i nierzetelności doręczającego nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia przesyłki jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Skarżący wskazał, że "podejmuje działania reklamacyjne", jednakże nie przedstawił w postępowaniu zażaleniowym (także na jego dalszym etapie, w postaci uzupełnienia zażalenia) ich efektów, w szczególności pism, które potwierdzałaby twierdzenia formułowane przez Skarżącego. Podobnie należy ocenić twierdzenia Skarżącego dotyczące załączenia odpisów do przesyłki zawierającej skargę. Przewodniczący Wydziału, dokonując wstępnej oceny pisma skierowanego do Sądu, stwierdził brak odpisu skargi dla uczestnika postępowania, co znalazło swoje potwierdzenie w wydanym w dniu 5 listopada 2020 r. zarządzeniu o wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi (k. 1). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego gołosłowne powoływanie się przez Skarżącego na załączenie odpisów do przesyłki, niepoparte jakimikolwiek dowodami, czyni niemożliwym uwzględnienie zarzutu w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA prawidłowo stwierdził, iż Skarżący w ustawowym terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi, mimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wyjaśnić należy, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.