II FZ 818/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 września 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 753/18 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 4 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 5 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 753/18) odrzucił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w S. – nazywanej dalej "Spółką", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 4 maja 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 11 lipca 2018 r. Spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przesyłka zawierająca powyższe zarządzenie pomimo awizowana nie została odebrana przez Spółkę, a wskazane w nim braki nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie. W konsekwencji, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako "P.p.s.a."), Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę Spółki. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wskazał na naruszenie art. 49 § 1, art. 58 § 1 ust. 3, art. 65 § 1 i 2 oraz art. 73 P.p.s.a., jak również art. 131 § 2 i art. 139 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.; dalej jako "k.p.c."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się bezzasadne, dlatego zostało oddalone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca nie wykazała, aby w toku doręczenia doszło do takich uchybień, które naruszałyby gwarancje wynikające z art. 73 P.p.s.a. i świadczyły o bezzasadnym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pełnomocnik strony wymienia liczne drobne uchybienia, które można określić jako marginalne i pozbawione znaczenia, albo pozorne i nie znajdujące racji w obowiązujących przepisach prawa. Pierwszy z argumentów zawartych w motywach zażalenia dotyczy zbiorczego przesłania kilku pism w różnych sprawach, co zdaniem pełnomocnika strony uniemożliwiało zweryfikowanie przez odbiorcę, jaka jest zawartość przesyłki. Należy zatem zauważyć, że na zwrotnym druku wyraźnie zaznaczono, że przesyłka zawiera cztery wezwania do uzupełnienia braków formalnych skarg wraz z czterema odpisami odpowiedzi na skargę oraz czterema pismami z 12 lipca 2018 r. w sprawach o sygn. akt od I SA/Gl 750/18 do I SA/Gl 753/18. Dalej zaś znajduje się adnotacja, zgodnie z którą w kopercie powinno znajdować się 12 druków. Osoba odbierając przesyłkę w imieniu Spółki nie powinna zatem mieć problemów z odczytaniem, jakie pisma znajdowały się w kopercie. Również przywołane przez pełnomocnika strony orzeczenia nie wykluczają możliwości zbiorczego przesyłania pism sądowych. Przeciwnie w postanowieniu z 18 stycznia 2011 r. (I FSK 2088/11), wymienionym przez autora zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "w orzecznictwie nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism sądowych, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (por. np. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10, post. SN z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce «rodzaj przesyłki», pism stanowiących zawartość przesyłki. Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm., dalej rozporządzenie), znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 P.p.s.a., odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko." Przede wszystkim jednak rozważania, co do tego, czy w przesyłce pracownik sądu ewentualnie omyłkowo nie umieścił stosownego wezwania mogłyby mieć znaczenie dla oceny zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wyłącznie wówczas, gdyby strona przesyłkę tę odebrała. Skoro jej nieodebrana, rozważania w tym zakresie są jedynie hipotetyczne i nie mogą mieć znaczenia w toku kontroli instancyjnej. Dalej pełnomocnik Spółki wskazuje, że na druku awizo brakuje pieczęci z datą pierwszego awizowania oraz podpisu osoby uprawnionej, co stanowi rażące naruszenie § 7 ust. 1 pkt 1 oraz § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. Tymczasem strona nie powinna musieć się domyślać, kiedy podjęto pierwszą próbę doręczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik Spółki nie odróżnia zawiadomienia, które pozostawia się w skrzynce odbiorczej lub drzwiach adresata, od zwrotnego potwierdzenia odbioru. Pierwszy z druków zawiera informację skierowaną do adresata, o tym, że w danej dacie podjęto próbę doręczenia przesyłki, którą pozostawiono w placówce pocztowej. Drugi z nich zawiera informacje dla nadawcy, na podstawie której może on ustalić, w jaki sposób pismo zostało doręczone adresatowi. Tym samym ewentualne braki i nieścisłości znajdujące się na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru nie mogą stanowić źródła wiedzy dla strony o próbie doręczenia przesyłki, tę bowiem adresat powinien powziąć ze wspomnianego zawiadomienia. Zaznaczyć jednak należy, że w toku postępowania reklamacyjnego Sąd pierwszej instancji uzyskał od Poczty Polskiej odpowiedź, zgodnie z którą pierwszą próbę doręczenia podjęto 17 lipca 2018 r. – czyli zgodnie z pieczęcią znajdującą się po prawej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 8 i 79 akt sprawy). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnienia te są wystarczające, aby przyjąć, że 17 lipca 2018 r. pracownik poczty podjął próbę doręczenia przesyłki i pozostawił w odpowiednim miejscu zawiadomienie o pozostawieniu jej w placówce pocztowej. Nie można również zgodzić się ze stroną skarżącą, że w badanej sprawie brak wyraźnego podpisu osoby doręczającej mogła w jakiś konkretny sposób naruszyć prawo strony wynikające z art. 73 P.p.s.a. Końcowo należy odnieść się do zastrzeżeń strony, że na druku wpisano, iż zawiadomienie zostało zostawione w skrzynce pocztowej, tymczasem pod wskazanym adresem nie ma skrzynki. Ponadto, skoro w budynku, w którym znajduje się siedziba Spółki, nie ma skrzynki pocztowej zawiadomienie może zostać zabrane przez osoby nieupoważnione. W konsekwencji nie zostały zachowane gwarancje wynikające z art. 73 P.p.s.a. oraz art. 139 § 1 k.p.c. Przede wszystkim samo stwierdzenie, że pod wskazanym adresem nie ma skrzynki pocztowej nie wzrusza domniemania wynikającego z art. 73 P.p.s.a. Obalenie domniemania doręczenia przesyłki na podstawie ogólnikowego twierdzenia strony skarżącej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 P.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić je poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w drzwiach lub zaginęło. Ponadto oznaczałoby to, że niewykonując obowiązku posiadania skrzynki pocztowej Spółka uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek skutecznej próby doręczenia pism procesowych. Natomiast zgodnie z wyjaśnieniami Poczty Polskiej udzielonymi w ramach postępowania reklamacyjnego, oznaczenie na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru pola "w oddawczej skrzynce pocztowej" zamiast "w drzwiach adresata" wynika jedynie z pomyłki pracownika poczty (k. 79 akt sprawy). Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 przywołanej ustawy.