II FZ 818/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 601/14 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu i spółką za zaległości podatkowe spółki za poszczególne okresy w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 601/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: "WSA") odmówił J. K. (dalej jako: "Skarżąca") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (dalej jako: "Dyrektor IS") z dnia 11 grudnia 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu i spółką za zaległości podatkowe spółki za poszczególne okresy w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że w złożonej do Sądu skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IS z dnia 11 grudnia 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu i spółką za zaległości podatkowe spółki za poszczególne okresy w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego objętego tą decyzją pociągnie za sobą dotkliwe konsekwencje, skutkujące wyrządzeniem Skarżącej znacznej szkody oraz powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie WSA, wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania opisywanej na wstępie decyzji Dyrektora IS okazał się nieuzasadniony. WSA stwierdził, że Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności aktu administracyjnego zaskarżonego przez siebie w niniejszej sprawie. Nie uzasadniła bowiem dostatecznie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz nie przedstawiła dowodów na jego poparcie. Sąd dodał, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd co do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania w całości lub w części decyzji Dyrektora IS z dnia 11 grudnia 2013 r. w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki określone w ww. artykule, tj. Skarżąca wykazała, iż wykonanie przedmiotowej decyzji wpłynie na powstanie szkody, jak również powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że WSA w sposób błędny przyjął, iż to na Skarżącej ciąży obowiązek wykazania występujących bądź też mogących wystąpić przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, zdaniem Skarżącej, treść zaskarżonego postanowienia oparta została przede wszystkim na stanowiskach części doktryny czy orzecznictwa, które to nie mogą stanowić podstawy do wydania orzeczenia wpływającego na sytuację prawną lub faktyczną jednostki. Skarżąca argumentowała również, że wysokość, orzeczonych zaskarżoną decyzją, należności podatkowych bezsprzecznie pociągnie za sobą dotkliwe konsekwencje, skutkujące nie tylko wyrządzeniem znacznej szkody, ale również powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że orzeczona odpowiedzialność solidarna Skarżącej dotyczy należności o wysokości 250 tys. zł, co, w jej ocenie, jest bez wątpienia sumą o niebagatelnej wysokości i w każdej z możliwych okoliczności bezsprzecznie wpływa na wyrządzenie nieodwracalnych skutków względem niej. Mając na uwadze powyższą argumentację, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob.: B. Dauter w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 528/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez Skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. To na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo WSA przyjął, że skoro Skarżąca powołuje się na potencjalną szkodę majątkową, to do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IS konieczne jest odniesienie wskazanych przez Skarżącą okoliczności (wielkości zobowiązań) do jej sytuacji finansowej. Sytuacja ta jednak nie tylko nie została wystarczająco udokumentowana, ale nawet nie została opisana we wniosku. Także akta sprawy nie zwierają niezbędnych do rekonstrukcji sytuacji finansowej Skarżącej dokumentów źródłowych. Ponadto oprócz lakonicznego stwierdzenia, że kwota 250 tys. zł jest sumą niebagatelnej wysokości i w każdej z możliwych okoliczności bezsprzecznie wpływa na wyrządzenie nieodwracalnych skutków względem Skarżącej, nie przedstawiła dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę jej sytuacji majątkowej w odniesieniu do ustawowych kryteriów wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro Skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest bowiem odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego Skarżącej. Jak zasadnie stwierdził WSA, w rozpoznawanej sprawie nie było to możliwe ze względu na brak stosownych informacji przekazanych przez Skarżącą. Za nieusprawiedliwiony także uznaje Naczelny Sąd Administracyjny zarzut, że treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oparta została przede wszystkim na stanowiskach części doktryny czy orzecznictwa, które to nie mogą stanowić jedynej dla wydawania orzeczenia wpływającego na sytuację prawną lub faktyczną jednostki. W ocenie sądu odwoławczego, takie uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania decyzji spełnia niezbędne wymogi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że nie znajduje uzasadnienia wniosek Skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Art. 209 p.p.s.a., który reguluje kwestię zwrotu kosztów postępowania, nie ma bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Z uwagi na powyższe Sąd żądania tego nie uwzględnił. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.