II FZ 785/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 462/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 462/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 462/17 w sprawie ze skargi W. R. (zwanego dalej "Skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 maja 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako byłego Prezesa Zarządu C. spółka z o.o. w H. za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i grudzień 2011 r. oraz marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2012 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 18 września 2017 r. Sąd odmówił Skarżącemu wstrzymania wykonania ww. decyzji z uwagi na nieuprawdopodobnienie wyrządzenia Skarżącemu, w związku z wykonaniem decyzji, znacznej szkody lub spowodowania innych, trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskiem z dnia 27 października 2017 r. Skarżący wystąpił o zmianę ww. postanowienia, załączając jednocześnie zawiadomienie z dnia 4 października 2017 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej wydane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. Skarżący podtrzymał dotychczasowe argumenty dot. jego ciężkiej sytuacji majątkowej oraz wskazał, że po wydaniu przez Sąd przedmiotowego postanowienia, jego sytuacja majątkowa uległa istotnemu pogorszeniu, gdyż na skutek zajęcia z dnia 4 października 2017 r. jego jedyne wynagrodzenia za pracę zostało zajęte przez organ podatkowy. Wykonanie zaskarżonej decyzji zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w stosunku do jego osoby i jego rodziny, natomiast wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne celem zabezpieczenia ich interesów i bytu. Wykonanie decyzji spowodowało zajęcie uzyskiwanych przez niego skromnych dochodów, czego następstwem jest istotny i trudny do odwrócenia uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny. Jak wywodził – pozbawiony został środków do życia, natomiast okres, w którym dokonana zostanie egzekucja nie będzie możliwy do odwrócenia. Z tego też powodu konieczne stanie się zwrócenie przez niego o udzielenie pomocy społecznej, obciążając tym samym Skarb Państwa. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając wniosek Skarżącego z dnia 27 października 2017 r., stwierdził, że Skarżący nie wykazał zmian okoliczności, które legły u podstaw wydania postanowienia z dnia 18 września 2017 r. Skarżący powielił argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji złożonego wraz ze skargą oraz przedłożył doręczone zawiadomienie o zajęciu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. innej wierzytelności pieniężnej. To z kolei prowadzi do wniosku, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej "p.p.s.a."). W ocenie WSA, nie sposób przyjąć, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący jako dłużnik powinien liczyć się z możliwością wszczęcia wobec niego postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło skutecznym doręczeniem mu zawiadomienia z dnia 4 października 2017 r. Skarżący nie wykazał zmiany okoliczności mogących stanowić podstawę do zmiany postanowienia z dnia 18 września 2017 r. odmawiającego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji tym bardziej, że postanowienie to nie jest prawomocne z uwagi na wniesione zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu wniesionego zażalenia sprawdzi, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że przedmiotowy wniosek o takiej, a nie innej treści nie może być spełniony. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 64 § 4 w zw. z art. 61 § 1 p.p.s.a., poprzez niesłuszną odmowę zmiany postanowienie WSA z dnia 18 września 2017 r., mimo że w wyniku zmiany okoliczności sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i § 3, Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunki określone w tym przepisie dotyczą zaistnienia nowych okoliczności albo ujawnienia okoliczności dotąd Sądowi nieznanych. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez zmianę okoliczności należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postawienie odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio. Należy podkreślić, że na stronie domagającej się zmiany lub uchylenia postanowienia spoczywa ciężar wykazania takiej zmiany okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 569/08, LEX nr 493611). Analizując zatem wniosek o zmianę postanowienia, którym odmówiono wstrzymania zaskarżonej decyzji Sąd ustala, czy okoliczności przedstawione we wniosku o zmianę dają podstawy do odmiennej niż dotychczas oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona musi więc uprawdopodobnić, że w jej sprawie wystąpiło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody zachodzi wówczas, gdy wyrządzona szkoda nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowa, bowiem Skarżący nie uprawdopodobnił występowania w rozpoznawanej sprawie okoliczności przemawiających za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Sąd I instancji słusznie zatem odmówił zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Podnieść trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwykło się zauważać, iż przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2247/14). Ponadto wskazać należy, że strona żądając wstrzymania wykonania decyzji, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide: postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06), np. poprzez przedłożenie aktualnej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji finansowej, w tym wyciągów z rachunków bankowych. Analogiczne wymogi ciążą na stronie domagającej się zmiany w rybie art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie NSA, w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał, że doszło do zmiany okoliczności, które uzasadniałyby zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 462/17. We wniosku o zmianę ww. postanowienia Skarżący powtórzył argumentację wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także przestawił zawiadomienie o zajęciu przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. innej wierzytelności pieniężnej. Do zażalenia nie dołączył zaś żadnych załączników (poza odpisem zażalenia i dowodem uiszczenia zapłaty wpisu od zażalenia) uzasadniających jego twierdzenia o zmianie okoliczności sprawy. W takiej sytuacji należy uznać, że nie zostały wskazane okoliczności uzasadniające zmianę ww. postanowienia, zaś zaskarżone obecnie postanowienie WSA jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji [pic]