II FZ 78/18

Dnia 15 marca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 661/16 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 661/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") na postanowienie tut. Sądu z dnia 10 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. odrzucił wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na złożenie go po upływie 7 dni od dnia ustania przeszkody, z powodu której skarga nie została wniesiona w terminie. W dniu 19 września 2016 r. (data stempla pocztowego) Spółka zaskarżyła ww. postanowienie. Na dowodzie zwrotnego potwierdzenia odbioru przez Spółkę odpisu postanowienia umieszczono informację o jednokrotnym awizowaniu tej przesyłki - w dniu 26 sierpnia 2016 r. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 7 października 2016 r. wszczęte zostało postępowanie reklamacyjne w urzędzie pocztowym celem ustalenia, czy skierowana do Spółki przesyłka sądowa zawierająca odpis ww. postanowienia została dwukrotnie awizowana oraz w jakiej dacie nastąpiło drugie awizowanie tej przesyłki. Z otrzymanej w dniu 5 grudnia 2016 r. odpowiedzi na tę reklamację udzielonej przez Pocztę Polską SA. wynikało, że po nieudanej próbie doręczenia reklamowanej przesyłki w dniu 26 sierpnia 2016 r. powtórnej awizacji dokonano w dniu 5 września 2016 r. Odbiór przesyłki pokwitował P.K. Do reklamacji dołączono duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru reklamowanej przesyłki. W konsekwencji Sąd uznał, że wywiedzione przez Spółkę zażalenie na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2016 r. należało odrzucić jako spóźnione. W zażaleniu Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a", zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Z kolei w myśl art. 178 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W świetle powyższych przepisów sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Nadto należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, z późn. zm.), a także przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Stosownie do art. 73 § 4 P.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie - wbrew faktom - uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie - upływ ostatniego dnia okresu. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z akt sprawy, w tym w szczególności z treści odpowiedzi na reklamację udzielonej przez Pocztę Polską S.A. wynika, że przesyłka sądowa zawierająca odpis skarżonego postanowienia została dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 26 sierpnia i 5 września 2016 r. Dopełnienie przez placówkę doręczającą wymogu dwukrotnego awizowania przesyłki sądowej oznacza, że skutek jej doręczenia należało przyjąć, zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a., w dniu 9 września 2016 r., a nie z chwilą faktycznego odbioru tej przesyłki przez Spółkę, tj. w dniu 13 września 2016 r. Tym samym skoro przesyłka zawierająca zażalenie została nadana w urzędzie pocztowym dopiero 19 września 2016 r., Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że wniesienie zażalenia nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia i w konsekwencji odrzucił zażalenie jako spóźnione. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.