II FZ 764/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 741/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 marca 2013 r. C.S. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że "kwota podatku jest wysoka i tym samym zapłata tak znacznej należności spowoduje uszczerbek dla skarżącej". Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem środka ochrony tymczasowej. W zażaleniu na powyższe orzeczenie skarżąca zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest postanowienie WSA we Wrocławiu odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z normą zawartą w art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153 Poz. 1269 ze zm., dalej: P.u.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania w trybie określonym ustawami, a w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów. Sąd kasacyjny, co do zasady, nie rozpoznaje sprawy po raz kolejny merytorycznie, a jedynie bada legalność procesu stosowania prawa przed sądem pierwszej instancji. W przypadku instytucji wstrzymania wykonania aktu lub czynności, kontrola ma szczególny charakter, gdyż postanowienie zapadające w tym przedmiocie jest rozstrzygnięciem uznaniowym. Przesądza o tym treść art. 61 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym "po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania." . Poprzez użycie przez ustawodawcę wyrażenia "może" Sądowi została pozostawiona swoboda podjęcia rozstrzygnięcia w tym względzie. Nawet zaistnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, nie obliguje Sądu do uwzględnienia wniosku. Z drugiej jednak strony należy mieć na uwadze, iż wyłączną podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wcześniejsze ustalenie zaistnienia ustawowych przesłanek w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instancyjna kontrola orzeczenia dotyczyć może zarówno postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu lub czynności, jak również zapadłego w tym przedmiocie postanowienie odmownego (stosownie do art. 194 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) O ile w przypadku postanowień wstrzymujących akt lub czynność, sąd kasacyjny bada, czy orzeczenie sądu oparte było na przesłankach merytorycznych, o tyle kontrola legalności postanowienia odmawiającego wstrzymania ograniczona jest do badania zgodności z prawem samego procesu rozpoznawania wniosku przez Sąd, procedury ustalania stanu faktycznego sprawy wpadkowej oraz formalnej prawidłowości rozstrzygnięcia (m.in. konstrukcji uzasadnienia orzeczenia). Kwestia zaistnienia przesłanek wstrzymania nie ma wpływu na legalność rozstrzygnięcia odmownego; kontrolą NSA objęta jest jedynie zgodność z obowiązującym prawem procedury samego ustalania zaistnienia tych przesłanek w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W przypadku postępowań wpadkowych, które wszczynane są na wniosek strony, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia incydentalnego. Sąd rozpoznający kwestię wpadkową nie orzeka jednak wyłącznie na podstawie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów, ale na podstawie akt całej sprawy (do art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a.). W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie dopełnił wskazanych powyżej obowiązków w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w związku z czym Sąd pierwszej instancji, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, wniosek oddalił. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.