II FZ 761/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 588/18 w zakresie wstrzymania czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 588/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi K. J. (zwanego dalej "Skarżącym") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skardze Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych. Podał, że występujące w jego sprawie wątpliwości w zakresie prawidłowej interpretacji tytułu egzekucyjnego stanowią na tyle doniosłą okoliczność, iż konieczne jest czasowe wstrzymanie egzekucji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący w niniejszej sprawie wniósł o "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego". Wniosek taki uznał za niedopuszczalny, gdyż przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - zwanej dalej "p.p.s.a.") nie przewiduje możliwości wstrzymania czynności postępowania egzekucyjnego. Na gruncie tego przepisu wstrzymane mogą być jedynie akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 - zwanej dalej "u.p.e.a.") dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych właściwy jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją. Organy sprawujące nadzór zostały wskazane w art. 23 § 1-3 u.p.e.a. i nie należą do nich sądy administracyjne. Dopiero akt wydany w powyższym trybie przez kompetentny organ sprawujący nadzór nad egzekucją mógłby podlegać badaniu przez sąd administracyjny pod kątem spełniania przesłanek do wstrzymania jego wykonania. Sąd wyjaśnił, że analizując wniosek Skarżącego nie sposób dojść do przekonania, iż w istocie wnosi on o wstrzymanie wykonania jakiegokolwiek aktu administracji publicznej. Z jego wniosku bowiem w jednoznaczny sposób wynika, że dotyczy on wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Na marginesie WSA zaznaczył, że nawet gdyby Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, to Sąd odmówiłby wstrzymania jego wykonania, ponieważ ze swojej istoty nie nadaje się ono do wykonania. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że wnosząc w skardze o wstrzymanie czynności egzekucyjnych miał na myśli wstrzymanie wykonania skarżonego postanowienia, albowiem uchybienia, którymi jest ono obarczone, uniemożliwiają dalsze prowadzenie egzekucji w administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja (postanowienie), zanim zostanie zbadane przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Instytucja ta dotyczy przy tym aktów i czynności wykonalnych, tj. nadających się do wykonania i wymagających wykonania. Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata rozstrzygnięcia) polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów, czy nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) może być zatem tylko wówczas skuteczny, gdy przedmiot tej decyzji (postanowienia) nadaje się do wykonania. Zaskarżone postanowienie nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych Skarżącego. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wykreowało nowego zobowiązania po stronie Skarżącego ani nie doprowadziło do zmiany wysokości powstałych wcześniej zobowiązań. Postanowienie to nie może być wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie nie nosi znamion wykonalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.[pic]