II FZ 71/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 901/14 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi A.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 13 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 13 stycznia 2014 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, A.D. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 9 kwietnia 2013 r. do czasu zakończenia niniejszego postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że wykonanie ww. decyzji spowoduje w stosunku do Skarżącego trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, tj. utratę jego płynności finansowej. Z uwagi na wysokość określonego zobowiązania podatkowego wykonanie ww. decyzji może narazić Skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania poważnej szkody i mogłoby negatywnie wpłynąć na jego dalszą egzystencję. Zaskarżonym postanowieniem z 9 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania Skarżącemu ochrony tymczasowej, wskazując że skarga dotyczy postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania o decyzji organu pierwszej instancji. Postanowienie tego rodzaju nie rodzi dla Skarżącego żadnych dyspozycji działania. Nie stwierdza ani nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie korzysta zatem z przymiotu wykonalności. Poza tym postanowienie to oraz decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu zostały podjęte w odrębnych sprawach, prowadzonych w różnych przedmiotach. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący postawił zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W ocenie Skarżącego, sąd administracyjny pierwszej instancji błędnie przyjął, że decyzja, o której wstrzymanie wykonania wnosił Skarżący, nie jest aktem podjętym w granicach tej samej sprawy, co skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, dotycząca odmowy przywrócenia terminu do zaskarżenia ww. decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się z sądem administracyjnym pierwszej instancji, że "w sprawie objętej niniejszym postępowaniem, zakres przedmiotowy odnosi się do kwestii procesowych", natomiast "w sprawie, w której Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu rozstrzygnięto sprawę materialną". W konsekwencji WSA w Warszawie zasadnie przyjął, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu nie jest aktem podjętym w postępowaniu w "granicach tej samej sprawy", w której wydano zaskarżone postanowienie. Jak trafnie stwierdzono w postanowieniu NSA z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 403/11, zwrot: "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym zakresem art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. W przypadku więc gdy strona żąda wstrzymania decyzji wymiarowej, a sprawa sądowoadministracyjna nie wiąże się z wymiarem, a jedynie z kwestią formalnoprawną, bowiem skarga strony dotyczy tej właśnie kwestii, to nie mamy do czynienia z omawianą tożsamością przedmiotową. Stanowisko to jest już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone (postanowienia NSA z 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12 czy z 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 216/12; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów zaskarżone postanowienie sądu administracyjnego pierwszej instancji należało uznać za zgodne z prawem, w konsekwencji zaś zażalenie wniesione przez Skarżącego podlega oddaleniu, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.