II FZ 706/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 563/16 w przedmiocie zmiany postanowienia z dnia 2 czerwca 2016 r. w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2015 r. nr [....] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 września 2016 r., III SA/Wa 563/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia tego sądu z dnia 2 czerwca 2016 r. w zakresie prawa pomocy. Sąd wskazał, że P. B., zwany dalej skarżącym wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Z powodu wniesionej skargi - na podstawie zarządzenia z dnia 29 lutego 2016 r. - został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 19 maja 2016 r. skarżący złożył sprzeciw. Po rozpoznaniu sąd postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego. Ponieważ sprawa przyznania prawa pomocy została zakończona - skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 lutego 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wystąpił w piśmie z dnia 4 sierpnia 2016 r. z wnioskiem o zmianę postanowienia tut. sądu z dnia 2 czerwca 2016 r., poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, że jego sytuacja finansowa znacznie odbiega od tej przedstawionej przez sąd i w konsekwencji spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy. Z uwagi na powyższy wniosek skarżący został wezwany do wykazania i udokumentowania, czy i w jakim zakresie zmieniła się jego sytuacja majątkowa od czasu wydania postanowienia sądu z dnia 2 czerwca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r. wskazał, że jego sytuacja materialna nie zmieniła się od czasu wydania postanowienia sądu z dnia 2 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie - w zakresie prawa pomocy - mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Ponieważ skarżący nie wykazał, by jakiekolwiek okoliczności sprawy uległy zmianie – sąd odmówił zmiany postanowienia. Na powyższe skarżący wniósł zażalenie, wskazując, że nie może "walczyć o swoje", a "sąd swoim postanowieniem dał dowód na to, iż można kogoś okraść, pozostając bezkarnym". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Prawidłowo WSA w Warszawie zauważył, że zmiana postanowienia w zakresie przyznania prawa pomocy jest możliwa, gdy strona wykaże, iż zmianie uległy okoliczności sprawy. Ponieważ strona nie wykazała zmiany okoliczności – a nawet w piśmie poinformowała, że jej sytuacja materialna nie zmieniła się - zmiana postanowienia w zakresie prawa pomocy nie była możliwa. Trafnie wskazał to WSA w Warszawie, odmawiając zmiany postanowienia tego sądu z dnia 2 czerwca 2016 r., II SA/Wa 563/16. Najpierw skarżący - wnosząc o zmianę postanowienia sądu z dnia 2 czerwca 2016 r. - nie wskazał, czy i w jakim zakresie zmieniła się jego sytuacja majątkowa od czasu wydania postanowienia, a potem wyjaśnił w piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r., że jego sytuacja materialna nie zmieniła się od czasu wydania postanowienia sądu. Wobec takiego oświadczenia skarżącego sąd nie mógł postąpić inaczej, jak tylko odmówić zmiany postanowienia w zakresie prawa pomocy. Sąd związany jest treścią ustawy, a ta stanowi wprost w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie zmiana okoliczności nie nastąpiła, co przyznał sam skarżący. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.