II FZ 676/17

Dnia 13 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 lipca 2017 r. o sygn. akt I SA/Rz 56/17 odrzucające skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki z o.o. D. w S. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2011 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r., I SA/Rz 56/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. K. (zwanego dalej skarżącym) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2011 r. Skarżący – reprezentowany przez radcę prawnego - wniósł skargę kasacyjną. Zarządzeniem wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi kasacyjnej poprzez określenie, czy strona wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, czy zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Określono w wezwaniu, że w przypadku nieuzupełnienia braków w terminie 7 dni od otrzymania wezwania – skarga kasacyjna zostanie odrzucona. Na osobnym formularzu wezwano również o uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Z akt wynika, że pisma zostały wysłane do kancelarii pełnomocnika strony w dniu 29 czerwca 2017 r. w jednej kopercie. Profesjonalny pełnomocnik odebrał przesyłkę dniu 4 lipca 2017 (karta 92) co poświadczone zostało podpisem. Na druku określono sygnaturę akt sprawy (I SA/Rz 56/17) i wskazano co zawiera przesyłka: "wezwanie o wpis 250 zł + wezwanie do uzupełnienia braków sk. kasacyj.". Wpis w wysokości 250 zł uiszczono (karta 94). Nie uzupełniono w terminie drugiego braku. Dlatego postanowieniem z dnia 31 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną, której braków nie uzupełniono w terminie. Skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazano, że profesjonalny pełnomocnik otrzymał wezwanie tylko o uiszczenie wpisu, czego dokonał. Zarzucono, że w kopercie nie było wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez wskazanie, czy strona żąda rozprawy, zatem nieuzupełnienie tego braku było niezawinione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. Gdy mowa o przywróceniu terminu i niezbędnej przesłance wykazania się należytą starannością, należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności. Podczas pokwitowania odbioru przesyłek nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z zawartością przesyłki. Jedynie z treści potwierdzenia zwrotnego wynika, że były w kopercie dwa wezwania. Nie ma co do tego żadnej pewności, szczególnie wobec okoliczności, że uzupełniono braki zasygnalizowane jednym wezwaniem. Nieracjonalne byłoby, gdyby zadośćuczynić jednemu wezwaniu, całkowicie ignorując drugie. Zwłaszcza, że pełnomocnik zdawał sobie sprawę, iż jeżeli nie uzupełni braku formalnego poprzez wskazanie, czy zrzeka się rozprawy, to uiszczenie wpisu i tak nie odniesie skutku. Dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma lub ich nie zawierała - jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które należy uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. Logiczne jest także założenie, że strona wykonując obowiązki o większej skali trudności i wymagające od niej większego zaangażowania (uiszczenie wpisu) nie zaniecha także obowiązków mniej wymagających (wskazanie, czy zrzeka się rozprawy). W niniejszej sprawie przyjąć należy, że skoro pełnomocnik uiścił wpis w terminie, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał wezwania do nadesłania pisma w sprawie zrzeczenia się rozprawy. Zdaniem NSA za takim rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść strony przemawia, w tym konkretnym przypadku, umożliwienie stronie zainteresowanej ochroną swych praw skorzystanie w pełni z konstytucyjnego prawa do sądu. Należy zauważyć, że prawdopodobne jest, iż przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała wezwania o nadesłanie pisma. Wykluczyć tego nie można. Nie może obciążać tym strony, która zainteresowana obroną swych praw dopełniła pozostałych obowiązków wynikających z nadesłanej korespondencji. Należy wskazać, że zasadnym jest wzywanie o uzupełnienie wszystkich braków na jednym formularzu. Sporządzenie dwóch osobnych wezwań, na dwóch oddzielnych kartkach – gdy wysyłane są w jednej kopercie tego samego dnia- zwiększa prawdopodobieństwo, że jedno z takich pism przypadkowo nie zostanie włożone do koperty. Wysłanie jednego pisma ze wskazaniem - w punktach - jakie braki strona ma uzupełnić usunie wątpliwości, czy wezwanie o uzupełnienie tego konkretnego braku znajdowało się w kopercie, czy nie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zażalenie uwzględnił i uchylił zaskarżone nim postanowienie.