II FZ 623/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "K." S.A. z siedzibą w K. (obecnie: "S." S.A. z siedzibą w B.) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 884/16 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi "K." S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 884/16, zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi "K." S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że kwestią sporną pomiędzy stronami jest m.in. ocena skutków uchylenia decyzji Wójta Gminy G. z dnia 11 grudnia 2013r., w sprawie określenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., na bieg terminów przedawnienia tego zobowiązania. Sądowi I instancji z urzędu znany był fakt zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku tego Sądu z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 837/16, uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 kwietnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzji Wójta Gminy G. z dnia 1 grudnia 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. Powyższe oznaczało, że w sprawie tej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie poddana prawidłowość zastosowania uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13 w zakresie oceny wpływu na bieg terminów przedawnienia dokonanych czynności egzekucyjnych w oparciu o decyzję, którą następnie uchylono przy jednoczesnym pozostawaniu w obrocie prawnym postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności uchylonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 837/16 ma bezpośredni związek z problematyką prawną występującą w niniejszej sprawie z uwagi na analogiczny stan prawny i faktyczny stanowiący podstawę wyrokowania, a zatem na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) zawieszono z urzędu postępowanie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik Spółki wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że okoliczność wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA wydanego w sprawie dotyczącej zobowiązania Spółki w podatku od nieruchomości w tej samej gminie, lecz za inny rok podatkowy nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W ocenie strony akcentowana przez Sąd pierwszej instancji okoliczność, że w obu sprawach przedmiotem sporu jest w szczególności ocena wpływu czynności egzekucyjnych dokonanych w oparciu o decyzję organu gminy, która następnie została uchylona na bieg terminu przedawnienia w żaden sposób nie zmienia faktu, że WSA może samodzielnie dokonać takiej oceny w niniejszej sprawie, a ocena prawna tej kwestii dokonana przez NSA w sprawie dotyczącej podatku za 2006 r. nie będzie dla Sądu I instancji wiążąca w sprawie dotyczącej innego roku podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Oznacza to, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi przepis, istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik toczącego się już postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). Kwestią priorytetową jest konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Przede wszystkim jednak sytuacja z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy okoliczności, w której występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim wniosku z rozpoznawaną sprawą, a sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2012 r., sygn. akt II FZ 822/12 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej zwana: "CBOSA"). Dla wojewódzkiego sądu administracyjnego kwestią wstępną będzie wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt zgodny jest z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do takich uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt I FSK 845/05, publ. Lex nr 212145). Celowość podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania pozostawiona została ocenie sądu. Jak się przy tym podkreśla w orzecznictwie, uznanie to nie może być dowolne. Stąd też obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie. Wykładnia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego musi istnieć ścisła zależność pomiędzy rozpoznawaną sprawą a zagadnieniem prawnym, które ma być przedmiotem rozstrzygnięcia prejudycjalnego. Prejudykat wchodzi bowiem w skład podstawy faktycznej orzeczenia, zatem takie rozumienie terminu determinuje sposób wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. glosa Z. Czarnik, L. Żukowski do postanowienia NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 278/11, publ. OSP 2012/7-8/73; wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 792/07, wyrok NSA z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt I FSK 230/05; publ. CBOSA). Mając na względzie powyższe uwagi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie taki prejudykat nie zachodzi. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie jest uzależnione od wyniku postępowania w sprawie toczącej się na skutej wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 837/16. Pomiędzy sprawami tymi, wbrew ocenie Sądu I instancji, nie zachodzi związek, który uzasadniałby zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego zażalenie należało uznać za zasadne, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Brak było podstaw do zastosowania w rozpatrywanej sprawie tej części art. 185 § 1 p.p.s.a., która mówi o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie będzie ponownie rozpoznawał kwestii dotyczącej zawieszenia postępowania, lecz nada jej dalszy bieg. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania stwierdzić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest zatem w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż w nim wymienione.