II FZ 610/11

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 474/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 4 lutego 2011 roku Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych wobec uznania, że skarżący nie wykazał przesłanek prawa pomocy o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Sąd ustalił, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, wykazywał obroty, co wynikało ze składanych deklaracji w podatku od towarów i usług. Wytknął również, że wykazywana w oświadczeniach skarżącego kwota miesięcznych wydatków przewyższa deklarowaną kwotę dochodów. Skarżący nie zgodził się z postanowieniem i w złożonym zażaleniu zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że sąd mylnie ustalił, że skarżący nie wykazał źródła pochodzenia kwot służących finansowaniu jego wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał pominąć wykazany fakt finansowania wydatków z kredytów bankowych oraz z pieniędzy, którymi skarżący dysponuje w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej i opóźnianiem zapłaty związanych z nią długów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne, ponieważ nie dostarczyło argumentów skutecznie podważających stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Art. 246 § 1 p.p.s.a. bowiem - dla przyznania prawa pomocy - wymaga wykazania, nie zaś innego - sumarycznego i uproszczonego dowiedzenia istnienia wskazanych w jego treści przesłanek (inaczej niż to ma miejsce w przypadku np. przywrócenia terminu, gdzie mowa jest o uprawdopodobnieniu - art. 87 § 2 p.p.s.a.). Strona powinna wykazać istnienie okoliczności na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Winna też przedstawić spójnie swój stan majątkowy, który - dla uwzględnienia wniosku - musi zostać poparty niezbędnymi dowodami. Skarżący tymczasem - jak słusznie ustalił sąd pierwszej instancji - nie przedstawił dokumentów niezbicie dowodzących, że nie posiada środków na pokrycie należnych od niego kosztów sądowych. Przedstawione przezeń deklaracje podatkowe nie potwierdzały jego oświadczenia o nieopłacalności prowadzonej działalności gospodarczej, co słusznie dostrzegł sąd pierwszej instancji. Oceny tej nie zmienia twierdzenie zażalenia o znacznej wysokości kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Ogranicza się ono bowiem do ogólnikowego sformułowania iż "przychody są rekompensowane ogromnymi wydatkami" (cyt. - k. 128 akt). Twierdzenie to nie zostało zresztą poparte jakimkolwiek dowodem, a zatem nie przekonuje o wadliwości stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał również, że wniosek skarżącego dyskredytuje sprzeczność w jego oświadczeniach dotyczących wydatków oraz źródeł ich finansowania. Istotnie bowiem z oświadczeń skarżącego wynika, że comiesięcznie przeznacza na wydatki kwotę wyższą od kwoty deklarowanych dochodów. O błędności takiej konkluzji nie przekonuje argument zażalenia o finansowaniu własnych wydatków z kwot uzyskiwanych z prowadzenia działalności gospodarczej, które zamiast na bieżące wydatki, faktycznie winny być przeznaczane na spłatę zobowiązań zaciąganych w związku z tą działalnością. Także ten argument jest ogólny i również nie został potwierdzony jakimkolwiek dowodem. Zarazem potwierdza on tezę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o posiadaniu przemilczanych we wniosku źródeł finansowania wydatków. W tym stanie rzeczy, zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało oddalić (art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.).