II FZ 61/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 481/08 przyznające prawo pomocy w części w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 17 kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwolnił skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych powyższej kwoty 1.500 zł, natomiast w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał między innymi na obowiązek alimentacyjny względem małżonków, którego nie likwiduje zniesienie wspólności majątkowej. Podkreślił, ze poniesienie całości wpisu sądowego w wysokości około 5.000 zł przekroczy możliwości finansowe skarżącego. Jednakże zdaniem Sądu otrzymywane przez syna renty stanowią pewne odciążenie i będzie on w stanie ponieść określone postanowieniu koszty. Odnosząc się do wydatków związanych z leczeniem żony skarżącego Sąd podkreślił, że nie zostały one uwzględnione gdyż w żaden sposób ich nie udokumentowano. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący ponowieni podkreślił, że choroba jego żony generuje wysokie wydatki i pomoc żony nie jest możliwa. Ponadto nie posiada on żadnych oszczędności i majątku. a zatem wnosi o przyznanie prawa pomocy w całości. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 cytowanej ustawy regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W przedmiotowej sprawie, z treści złożonego przez skarżącego wniosku wynika, że źródłem utrzymania rodziny są osiągane przez małżonków dochody ze stosunku prawy w łącznej wysokości około 3.250 zł, a syn otrzymuje rentę w wysokości 556 zł. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący jest w stanie uiścić wpis sądowy od wniesionej skargi, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Ponadto w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji należy wykazać, że narusza ono prawo. W niniejszej sprawie byłyby to przepisy cytowanej ustawy, to jest jej art. 243 i następne, które regulują zasady przyznawania prawa pomocy. Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Zaznaczyć należy, że skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy). Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku naruszył prawo w zaskarżonym postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.