II FZ 602/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 419/16 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 5 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt I SA/Po 419/16, odrzucił zażalenie P. B. – nazywanego dalej "Skarżącym", na postanowienie tego sądu z 24 maja 2016 r. utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że postanowieniem z 5 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Następnie, po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z 24 maja 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie referendarza sądowego. W piśmie z 8 czerwca 2016 r., zatytułowanym "sprzeciw", Skarżący domagał się od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uchylenia postanowienia z 24 maja 2016 r. Z treści tego pisma oraz stanu sprawy wynikało, że w istocie rzeczy Skarżący wniósł zażalenie, a nie sprzeciw. Dalej Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym od postanowienia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika to z art. 260 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Tym samym, zgodnie z art. 197 § 2 i art. 178 P.p.s.a, zażalenie to należało uznać za niedopuszczalne i je odrzucić. W zażaleniu na powyższe postanowienie, skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący podniósł, że nie stać go na uiszczenie opłaty sądowej i wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 258 P.p.s.a., co do zasady, wnioski o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje referendarz sądowy, wydając w tym przedmiocie postanowienia. Od postanowień tych przysługuje stronie prawo do wniesienia sprzeciwu, który zgodnie z art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a., rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny. Ponieważ działa on jako sąd drugiej instancji, jego postanowienie staje się ostateczne i nie podlega dalszej kontroli sądowoadministracyjnej. Innymi słowy, stronie, której sprawa została załatwiona odmownie, nie przysługuje na tego typu postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe wynika także z art. 194 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Jeżeli zatem Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi wprost, że od postanowienia, o którym jest mowa w art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a. przysługuje zażalenie, zgodnie z art. 194 § 1 tej ustawy, nie jest ono dopuszczalne. Skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiego środka odwoławczego od postanowienia sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że zażalenie Skarżącego było niedopuszczalne i odrzucił je zgodnie z art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy. Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że jego rozpoznanie nie leży w zakresie jego kompetencji, ale Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – o ile wniosek ten nie stał się bezprzedmiotowy. Zażalenie zostało oddalone na mocy art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.