II FZ 600/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.S.,S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Po 116/14 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi W.S.,S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 28 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatek od nieruchomości i podatek rolny za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 28 października 2013 r., W.S. i S.S. zawarli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, argumentując, że decyzję organu odwoławczego doręczono w dniu 4 listopada 2013 r. synowej skarżących, która przekazała korespondencję stronom dopiero 10 grudnia 2013 r. Ponieważ strony faktycznie otrzymały decyzję dopiero w dniu 10 grudnia 2013 r., od tej daty zaczął biec 7 dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz do złożenia skargi. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 lutego 2014 r. odmawiającym przywrócenia terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że doręczenie decyzji nastąpiło trybie art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej: O.p.). Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała go adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia oraz na bieg terminu do wniesienia odpowiedniego środka zaskarżenia. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżyli zażaleniem, w którym zarzucili Sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że doręczenie nastąpiło dorosłemu domownikowi. W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołali się na nieskuteczność doręczenia decyzji organu odwoławczego, bowiem została on doręczona synowej skarżących, która nie jest domownikiem skarżących, a jedynie prowadzi w tym samym budynku działalność gospodarczą. Ponadto skarżący wskazali, że synowa nie została przez nich upoważniona do odbioru korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wbrew zarzutom zażalenia, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 149 O.p,., w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W cytowanym powyżej przepisie określono warunki dokonania doręczenia zastępczego, od których uzależniona jest jego skuteczność. W kontrolowanej sprawie WSA w Poznaniu zasadnie ocenił, że synowa skarżących, która prowadziła działalność gospodarczą w tym samym domu, w którym zamieszkują skarżący, słusznie została uznana przez doręczyciela za dorosłego domownika skarżących, w szczególności że osoba ta, podjęła się przekazania korespondencji adresatom. W tych okolicznościach faktycznych doręczenie decyzji w trybie art. 149 O.p. w dniu 4 listopada 2013 r. było skuteczne i wyznaczało początek biegu terminu do wniesienia skargi. Należy również zaaprobować stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym, zaniechanie przez synową skarżących przekazania korespondencji adresatom nie może uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.