II FZ 60/23

Dnia 29 czerwca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 38/23 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 4 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie

1. Postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r., I SA/Łd 38/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku A.P., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 4 listopada 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy, sąd pierwszej instancji podał, że w piśmie z 19 grudnia 2022 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, sąd pierwszej instancji odwołał się do ugruntowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładni art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), mając na uwadze treść ww. przepisu oraz przytoczone poglądy, sąd stanął na stanowisku, że skarżący powinien szczegółowo uargumentować i uzasadnić swój wniosek, a także poprzeć go faktami i odnoszącymi się do nich dowodami, które mogłyby uprawdopodobnić zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem sądu skarżący jednak nie wykazał, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 2. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zaskarżył w całości postanowienie sądu pierwszej instancji wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonalności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w części ustalającej zobowiązanie podatkowe. 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analiza wniosku doprowadziła sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie został on prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14 stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej tak, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak wystarczającego uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. W świetle powyższego, jak i zawartej we wniosku argumentacji skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Bowiem, aby taki wniosek mógł zostać uwzględniony, wnioskodawca musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania tego orzeczenia. W jego interesie leży zatem takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami, co słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji. W sformułowanym w niniejszej sprawie wniosku skarżący nie wskazał, ani nie udokumentował okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, w tym stanie rzeczy sąd pierwszej instancji nie miał możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem skarżącej środka ochrony tymczasowej. Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.