II FZ 586/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 271/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 10 marca 2017 r., nr [...],[...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 271/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 10 marca 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że w piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2017 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że jej wykonanie spowoduje znaczne szkody majątkowe na skutek utraty dobrego wizerunku i zaufania banku rozpatrującego wniosek kredytowy, a także spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci nasilenia ciężkich chorób serca i tarczycy. W zaskarżonym postanowieniu WSA w Rzeszowie uznał, że związek przyczynowo-skutkowy, na który powołuje się skarżący pomiędzy wskazanymi okolicznościami a wysokością zobowiązania podatkowego nie został przez niego nawet uprawdopodobniony. Sąd podkreślił, że wysokość określonego podatnikowi zobowiązania podatkowego w sprawie to kwota 322 zł, w tym kwota zaległości podatkowej to 84 zł. Obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego w takiej wysokości nie sposób uznać za okoliczność mogącą zaważyć o wiarygodności kredytowej skarżącego ani spowodować nasilenie procesów chorobowych. W ocenie Sądu nie ma też podstaw do stwierdzenia, że wykonanie zobowiązania będzie wymagało zajęcia rachunku bankowego. Sąd stwierdził dalej, że tym samym nie sposób uznać, iż w sytuacji faktycznej skarżącego, na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź też spowodowania innych, trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem postępowania są należności pieniężne, które w razie uwzględnienia skargi podlegać będą zwrotowi w trybie prawem przewidzianym. W zażaleniu wywiedzionym od tego postanowienia skarżący wniósł o jego zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne, jak inne powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). W niniejszej sprawie nie sposób uznać, że egzekucja kwoty zobowiązania podatkowego (322 zł) może spowodować ziszczenie się niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Twierdzenie o znacznej szkodzie w majątku, z powodu utraty dobrego wizerunku oraz utraty zaufania banku rozpatrującego wniosek o udzielenie kredytu, zestawione z wysokością zobowiązania, jest oczywiście niezasadne. Można przy tym podnieść, że na dzień rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dysponował tak dokładnymi informacjami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego, które kolejno przedstawił on we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczności zawarte w tym wniosku tylko potwierdzają, że kwota zaległego zobowiązania podatkowego, zestawiona z dochodami bieżącymi jego rodziny, jest niewielka, a sytuacja skarżącego nie jest zła. To, że skarżący wykupuje recepty na leki, gdy dodatkowo nie wykazał, że ich cena jest dlań szczególnie wysoka, a poprzez konieczność uregulowania zobowiązania podatkowego nie jest w stanie ponieść kosztów tych leków, nie czyni jego sytuacji szczególną i również nie przekonuje do uznania, że sytuacja strony odpowiada przesłankom wstrzymania wykonania decyzji. Wbrew temu, co podnosi skarżący w zażaleniu, wysokość zobowiązania podatkowego ma znaczenie dla oceny ziszczenia się tych przesłanek. Wobec kwestii dotyczących egzekucji, podnieść trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwykło się zauważać, iż przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2247/14). Z wniosku strony, jak i treści zażalenia, nie wynika, że takie skutki grożą skarżącemu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał tym samym, że strona nie wykazała przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W rezultacie słusznie odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącej na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.