II FZ 58/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 161/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 16 lutego 2021 r., I SA/Łd 161/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 4 grudnia 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżona decyzja została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi strony skarżącej za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 15 grudnia 2020 r. Termin do wniesienia skargi rozpoczął więc bieg dnia następnego i zakończył się w dniu 14 stycznia 2021 r. Tymczasem skarga została nadana pocztą w dniu 15 stycznia 2021 r., a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę. 2. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 152a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej jako: "o.p.") oraz art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez sąd weryfikacji wszystkich istotnych okoliczności, mających wpływ na ocenę czy in casu doszło do uchybienia terminu przy wniesieniu skargi, w szczególności terminu, w którym doręczono sporną decyzję pełnomocnikowi skarżącego. W zażaleniu skarżący wniósł także o zawieszenie postępowania zażaleniowego oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów. 3. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jego oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. 4. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie NSA prawidłowo sąd pierwszej instancji ustalił, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu 15 grudnia 2020 r., wobec czego termin do wniesienia skargi upływał 14 stycznia 2021 r. Natomiast skarżący złożył skargę w dniu 15 stycznia 2021 r. (k.23 akt ), a zatem po upływie ustawowego terminu. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy podkreślić, że w przypadku, kiedy doszło do uchybienia trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a jest zobligowany do odrzucenia skargi. Dlatego kwestie podniesione w zażaleniu nie podważają postanowienia o odrzuceniu skargi a zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 152a O.p. jest niezasadny. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący zaniechania przez sąd weryfikacji wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę czy in casu doszło do uchybienia terminu przy wniesieniu skargi, gdyż sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił na podstawie załączonego w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (Identyfikator dokumentu ePUAP –[...], k. 370 – akt administracyjnych), że organ skutecznie doręczył decyzję pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 grudnia 2020 r., a nie jak twierdzi skarżący w dniu 16 grudnia 2020 r. W odniesieniu do wniosków dowodowych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie wnioski nie podlegają uwzględnieniu z uwagi na okoliczność, że nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości na tym etapie sprawy, w szczególności że postępowanie zażaleniowe dotyczy odrzucenia skargi a nie przywrócenia terminu do wniesienia skargi i kwestii braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do jej wniesienia. Podkreślenia wymaga, że niniejsze rozstrzygnięcie nie przesądza o niezasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który został złożony przez skarżącego. Przedmiotem rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie jest bowiem wyłącznie orzeczenie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi, nie zaś zagadnienie zawinienia skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania zażaleniowego należy wskazać, że skarżący wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na fakt, że sposób rozstrzygnięcia powyższego wniosku ma "fundamentalne znaczenie dla oceny czy skarga in casu podlegała odrzuceniu". W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym za niedopuszczalne należy uznać złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przypadku, gdy strona nie uchybiła terminowi - a contrario z art. 86 § 1 ab initio p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, publik. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 40). Z uwagi na powyższe, wbrew temu co twierdzi skarżący, kluczowe jest stwierdzenie czy doszło w sprawie do uchybienia terminu a dopiero następczo rozstrzygana jest kwestia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu. Z powyższych przyczyn wniosek o zawieszenie postępowania zażaleniowego nie mógł zostać uwzględniony. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w odpowiedzi na zażalenie żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527.