II FZ 571/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 978/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 978/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA") odrzucił skargę G. K. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS") z dnia 12 kwietnia 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia postanowienia WSA wynika, że zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.687,00 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, skutkować będzie odrzuceniem skargi. W terminie do uiszczenia wpisu Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. Skarżący nie składał wówczas wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniesione zażalenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2017 r. Zarządzenie zobowiązujące Skarżącego do uiszczenia wpisu stało się zatem prawomocne z dniem 5 grudnia 2017 r. Prawomocność tego zarządzenia przesądza o obowiązku uiszczenia przez Skarżącego wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2018 r. Skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.687,00 zł, z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, skutkować będzie odrzuceniem skargi. Odpis niniejszego zarządzenia doręczono Skarżącemu w dniu 1 lutego 2018 r. Skarżący w dniu 7 lutego 2018 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Termin uiszczenia wpisu od skargi wynikający z zarządzenia z dnia 11 stycznia 2018 r., doręczonego w dniu 1 lutego 2018 r., upłynął w dniu 8 lutego 2018 r. WSA wskazał, że Skarżący nie uiścił należnego wpisu, a zatem okoliczność ta uzasadniała odrzucenie wniesionej skargi. Natomiast złożenie przez Skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu. Nastąpiło ono bowiem po uprawomocnieniu się zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 220 § 3 p.p.s.a. i art. 243 § 1 p.p.s.a., poprzez nietrafne zastosowanie tychże przepisów i odrzucenie wniesionej przez Skarżącego skargi z powodu nieuiszczenia od niej wpisu, w sytuacji gdy Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w terminie wskazanym w art. 243 § 1 p.p.s.a., a tym samym rozpoznanie sprawy zależało od wyniku postępowania o udzielenie prawa pomocy; - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez odrzucenie przez WSA skargi w sytuacji gdy toczyło się postępowanie o przyznanie prawa pomocy, a tym samym pozbawienie Skarżącego prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie uiści należnej opłaty od takiego pisma, sąd nie podejmie żadnych czynności. Wniesioną przez Skarżącego skargę należy uznać za pismo, o którym jest mowa w art. 230 § 1 p.p.s.a. Jakkolwiek strona ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu, ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Oznacza to, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie uchyla bowiem skutków wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu. Należy też zauważyć, że przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie sądu, wstrzymuje bieg terminu do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi – oznaczałoby, że strona mogłaby uniemożliwić prowadzenie postępowania i rozpoznanie sprawy co do jej meritum poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy za każdym razem, gdy otrzymałaby wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. W świetle powyższego, skoro Skarżący nie uiścił wskazanego w zarządzeniu wpisu, WSA nie mógł rozpoznać wspomnianej skargi i zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. zobowiązany był do jej odrzucenia. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.