II FZ 56/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 1053/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 24 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie kompensacji wzajemnych wierzytelności postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 1053/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 24 sierpnia 2018 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyrażenia zgody na kompensatę wierzytelności. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że termin do uiszczenia wpisu sądowego oraz do podpisania skargi upłynął bezskutecznie w dniu 7 grudnia 2018 r., zaś skarżący, mimo stosownych wezwań z pouczeniem o rygorze odrzucenia skargi, nie uzupełnił braku formalnego i fiskalnego skargi. W związku z tym Sąd skargę odrzucił. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Jak zauważył WSA w zaskarżonym postanowieniu, kolejnym warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest jej podpisanie, zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., przy czym podpis musi być własnoręczny. W niniejszej sprawie skarżący nie podpisał się własnoręcznie pod wniesioną skargą. Sąd wezwał więc skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem wystąpienia skutków opisanych w art. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z akt sprawy wynika, iż na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I WSA w Rzeszowie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, należnego od wniesionej skargi oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania była dwukrotne awizowana w dniach 16 i 26 listopada 2018 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu, brak formalny i fiskalny skargi nie został usunięty. Dodać można, że skarżący nie podważa tych okoliczności w zażaleniu. Podważa okoliczność otrzymania ww. wezwań. Wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". Skarżący nie przedstawia żadnej okoliczności uzasadniającej podważenie zasadności przyjęcia opisanej fikcji doręczenia. Stąd nie sposób podzielić zaprezentowaną w zażaleniu argumentację, iż do doręczenia w trybie zastępczym dojść nie mogło. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie.