II FZ 552/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 420/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 1 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 420/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie P. B. (zwanego dalej "Skarżącym") na postanowienie z dnia 24 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 420/16. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 maja 2016 r. oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł sprzeciw. Sąd I instancji wskazał, że zażalenie zostało wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia, a więc podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i nadanie sprawy biegu. Podniósł, że "Sąd swoim postanowieniem dał dowód na to, że można kogoś okraść, zarazem zostać bezkarnym. Pokrzywdzony nie ma szans walczyć »o swoje« na legalnej drodze prawnej. Nasze dochody drastycznie spadły z powodu zamknięcia nie prawnego firmy przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. Jesteśmy »bici« z każdej strony i nawet walka o swoje jest dla nas zamknięta z uwagi na barierę finansową. Jak więc mamy dochodzić swoich praw, w sytuacji gdy nie stać nas na opłacenie radcy prawnego". Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy powtórzyć, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, modyfikująca – w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa – m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I FZ 45/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Znacznej zmianie uległ m.in. art. 260 p.p.s.a., przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowiący, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 p.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed dnia 15 sierpnia 2015 r.). Obecnie w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. Wymaga przypomnienia również to, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie, jak to wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 24 maja 2016 r. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Z tego powodu słuszne jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. [pic]