II FZ 540/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu dnia 4 października 2016 r. zażalenia E. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 374/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach

Postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 374/16, odrzucił skargę E. Sp. zo.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca pomimo wezwania nie uzupełniła braków formalnych w ustawowym terminie, tj. nie nadesłała odpisu skargi. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym wniesiono o uchylenie postanowienia i zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), tj.: - art. 47 § 1 p.p.s.a. poprzez bezzasadne wezwanie o odpis skargi celem doręczenia uczestnikowi, tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej w Katowicach podczas gdy pismem z dnia 12 lutego 2016 r. skargę wniesiono wraz z odpisem skargi bezpośrednio do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, który jeden egzemplarz skargi pozostawia dla siebie i udziela odpowiedzi na skargę wniesioną na podstawie art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. - błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż pełnomocnik skarżącej nie usunął braków formalnych skargi, tj. odpisu skargi, - błąd w ustaleniach faktycznych, iż skarżąca nie dotrzymała terminu w sytuacji, gdy brak było uzasadnienia do wzywania o odpis skargi dla uczestnika postępowania który dysponował jej odpisem i pozostawił dla siebie w aktach odpis skargi, celem udzielenia odpowiedzi do WSA. Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2016 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach, zwrócił się o skierowanie pisma do Dyrektora Izby Skarbowej celem wyjaśnienia czy organ wraz ze skargą otrzymał jej odpis. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że skarga zaadresowana do WSA w Gliwicach za pośrednictwem organu została wniesiona w dwóch egzemplarzach – oryginale i odpisie. Do Sądu I instancji został przekazany oryginał skargi wraz z załącznikami natomiast odpis przeznaczony dla Dyrektora Izby Skarbowej pozostawiono w siedzibie II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważa, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, z kolei art. 47 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W ocenie WSA w Gliwicach rozpoznawanej sprawie brakiem formalnym nieuzupełnionym w terminie był brak odpisu skargi. Konsekwencją nieuzupełnienia wskazanego braku formalnego skargi w zakreślonym terminie było jej odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe stanowisko Sądu I instancji pozostaje w zgodzie z poglądem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której NSA przyjął, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Niemniej, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że Sąd I instancji nie zauważył, że w analizowanej sprawie odpis skargi został dołączony do oryginału skargi. Fakt ten został potwierdzony zarówno w odpowiedzi na skargę, w której wprost stwierdzono, że skarga została wniesiona przez Skarżącego w dwóch egzemplarzach, z czego jeden pozostawiono w siedzibie organu, jak i w piśmie organu podatkowego z dnia 29 lipca 2016 r. w, którym stwierdzono, że do Sądu I instancji został przekazany oryginał skargi wraz z załącznikami natomiast odpis przeznaczony dla Dyrektora Izby Skarbowej pozostawiono w siedzibie organu II instancji. Z uwagi na powyższe okoliczności bezzasadne było w ogóle wezwanie Skarżącego do uzupełnienia skargi o nadesłanie jej odpisu i w sytuacji nieuzupełnienia wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi. Nie można uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma na żądanie Sądu będzie prowadziło do sytuacji powodującej konieczność jego odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Złożenie zaś odpisu skargi, który to został już pozostawiony samodzielnie przez organ do jego dyspozycji, nie może zostać zakwalifikowane jako brak skargi, o którym stanowi art. 47 § 1 p.p.s.a. Celem bowiem dołączenia odpisu pisma jest możliwość doręczenia go stronie. Skoro takiego "doręczenia" organ dokonał we własnym zakresie, zatrzymując odpis pisma, to nie można przyjmować, aby strona składająca pismo (skargę) miała dołączyć jeszcze jeden, dodatkowy jego odpis w celu udostępnienia go ponownie drugiej stronie. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a postanowił jak w sentencji.