II FZ 54/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 291/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 13 grudnia 2024 r. nr 2401-IOD-2.4102.44.2024 UNP: 2401-24-318163 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 291/25, odrzucił skargę D.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 13 grudnia 2024 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że pismem doręczonym w dniu 10 kwietnia 2025 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków skargi: formalnego, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, oraz fiskalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie uiszczono wpis od skargi w wysokości 500 zł, natomiast wezwanie w zakresie braku formalnego nie zostało do dnia wydania postanowienia wykonane. WSA powołał następnie stosowne przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") dotyczące wzywania do uzupełnienia braków formalnych i stwierdził, że wobec niezastosowania się przez pełnomocnika do wezwania, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobligowany był odrzucić skargę. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 3 czerwca 2025 r. zażalenie złożył pełnomocnik Skarżącej, w którym zarzucił naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym miel znaczący wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona Skarżąca nie została skutecznie zawiadomiona o wezwaniu uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci przedłożenia pełnomocnictwa, co dodatkowo prowadzi do pozbawienia Skarżącej jako strony postępowania prawa stanowiącego składową prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć znaczący wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braków w sytuacji, gdy zarządzenie w tym zakresie nie zostało Skarżącej doręczone, co dodatkowo prowadzi do pozbawienia Skarżącej jako strony postępowania prawa stanowiącego składową prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z przytoczonym wyżej zarzutem wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości w tym, także stosownie do art. 195 § 2 p.p.s.a. o uchylenie ww. postanowienia i rozpoznania na nowo kwestii usunięcia braku formalnego skargi, o ile w ocenie Sądu I instancji zażalenie jest oczywiście uzasadnione; zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Na wstępie powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Brak udokumentowania prawidłowości umocowania stanowi brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem odrzucenia skargi. Stosownie do tego przepisu jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli w wyznaczonym terminie braki nie zostaną uzupełnione, sąd skargę odrzuca. Wniesiona przez pełnomocnika Strony skarga nie czyniła zadość wymaganiom określonym w art. 37 § 1 p.p.s.a., wobec czego, zarządzeniem z dnia 27 marca 2025 r. (k. 33 akt sądowych) Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach wezwał pełnomocnika do uzupełnienia m.in. braków formalnych skargi. Skierowane do pełnomocnika Skarżącej pismo przewodnie z dnia 28 marca 2025 r. (k. 35 akt sądowych), oprócz wskazania elementów wchodzących w jego skład, zawierało wyraźną treść wezwania do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – wraz ze wskazaniem podstawy prawnej wezwania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść pisma nie budzi żadnych wątpliwości. Pominięcie jednego z jego elementów (wezwania do uzupełnienia braku formalnego) jest w związku z powyższym zaniechaniem, za jakie odpowiedzialność ponosi strona postępowania – w tym przypadku działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się szczególnej staranności. Nie jest ponadto zasadny zarzut zażalenia o niewystosowaniu do Skarżącej prawidłowego formalnie wezwania do uzupełnienia braku formalnego. Pełnomocnik wskazał, że wezwanie podpisał specjalista (pracownik sądu), podczas gdy art. 49 w § 1 i § 4 przyznaje taką kompetencję przewodniczącemu lub referendarzowi sądowemu. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie zarządzenie Przewodniczącego Wydziału zostało rozdzielone na dwie części. Pierwsza z nich (k. 33 akt, pkt 5 Zarządzenia) dotyczyła wezwania do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu – do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Drugi element dotyczył zaś wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego poprzez uiszczenie wpisu od skargi (k. 34 akt). W kontekście przedstawionego wyżej stanu faktycznego przytoczyć należy treść art. 163 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia ogłoszone na rozprawie sąd uzasadnia, gdy podlegają one zaskarżeniu i doręcza stronom, przy czym na mocy art. 167 p.p.s.a., przepis ten stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego. Z kolei art. 227 p.p.s.a. stanowi, że na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zgodnie zatem z powołanymi wyżej przepisami, zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono pełnomocnikowi, ponieważ zgodnie z treścią art. 227 p.p.s.a. na zarządzenie to przysługiwało zażalenie, a więc należało je stronie doręczyć. Natomiast od zarządzenia w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych nie przysługuje środek odwoławczy. W myśl zatem art. 163 § 1 w zw. z art. 167 p.p.s.a. nie podlegało ono doręczeniu stronie. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że wezwanie ujęte w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 grudnia 2024 r. wzywające Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego poprzez nadesłanie dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentowania Spółki, zawarte w piśmie przewodnim podpisanym przez specjalistę (k. 35 akt), zostało prawidłowo wydane i doręczone pełnomocnikowi w dniu 10 kwietnia 2025 r. Pomimo wezwania, nie uzupełniono braku formalnego, wobec czego stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3) i 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zobligowany był do odrzucenia skargi. Biorąc powyższe pod uwagę, podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3) w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. okazał się niezasadny, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.