II FZ 535/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. od zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 141/14 w przedmiocie zwrotu wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 31 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Prawomocnym postanowieniem z 20 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie D. A. na postanowienie tego Sądu z 2 marca 2016r., odrzucające wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z 21 czerwca 2018 r. Przewodniczący Wydziału I ww. Sądu, działając na podstawie art. 232 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej P.p.s.a.), zwrócił wpis uiszczony od odrzuconego zażalenia. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła D. A. Zarzuciła mu: 1. Naruszenie art. 227 § 1 P.p.s.a poprzez błędne pouczenie skarżącej o przysługującym Jej środku zaskarżenia w postaci zażalenia, w okolicznościach sprawy gdy skarżąca składała środek odwoławczy co do istoty sprawy (skargę kasacyjną). 2. Naruszenie art. 16 § 3 P.p.s.a w zw. z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskutek wydania zarządzenia przez Przewodniczącego Wydziału I o zwrocie wpisu od zażalenia poprzez jego błędne zastosowanie. 3. Naruszenie art. 232 § 2 P.p.s.a, w zw. z art. 163 § 2 P.p.s.a poprzez jego nie zastosowanie w okolicznościach uznania przez Sąd pierwszej instancji, iż skarżącej przysługuje zażalenia na zwrot przez Sąd wpisu od odrzuconego zażalenia. 4. Naruszenie art. 225 P.p.s.a poprzez jego nie zastosowanie w okolicznościach uchybienia przez skarżącą wpisu od skargi kasacyjnej wniesionej w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone zarządzenie, pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym wpis uiszczony po upływie ustawowego 7-dniowego terminu jest wpisem nienależnym. Pogląd ten prezentowany jest zarówno w orzecznictwie: np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 121/05, postanowienie WSA w Krakowie z 6 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1392/13, postanowienie WSA w Poznaniu z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 223/18 (wszystkie orzeczenia są dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i doktrynie: B. Dauter "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", Warszawa 2018 r., Wydanie 6, str. 615. Uiszczenie wpisu po upływie terminu ustawowego jest bezskuteczne, a jego wymagalność ("należność") wygasa wraz z upływem ostatniego dnia terminu. Podstawą wydania zaskarżone zarządzenia powinien być zatem przepis art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowiący, że "opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt" – a nie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Dalszą tego konsekwencją jest możliwość zwrotu nienależnego wpisu zarządzeniem przewodniczącego wydziału, na które z kolei przysługuje zażalenie stosownie do art. 227 § 1 P.p.s.a. Tym samym mimo słuszności zarzutów wskazanych w pkt 2-4 zażalenia, zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Niezrozumiały jest natomiast zarzut wskazany w pkt 1 zażalenia. W niniejszym postępowaniu skarżąca składała wielokrotnie środki zaskarżenia, w tym skargę kasacyjną jak i zażalenie na postanowienie o jej odrzuceniu. Wszystkie środki odwoławcze skarżącej rozpoznawane są w odrębnych postanowieniach. Celem zaskarżonego zarządzenia był wyłącznie zwrot uiszczonego wpisu, a celem niniejszego postanowienia jest ocena legalności wyłącznie tego zarządzenia. Z tych też przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie ww. przepisu oraz art. 184 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.