II FZ 534/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Lu 32/14 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izb Skarbowej w Lublinie z dnia 31 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 32/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 31 października 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. W uzasadnieniu Sąd uznał, że skarżący wskazał, iż wysokość zobowiązania podatkowego przekracza jego możliwości finansowe, a jego ewentualna egzekucja może spowodować trudne do odwrócenia skutki w kontekście prowadzonego gospodarstwa domowego, lecz okoliczności te nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Skarżący argumentował, że równocześnie toczą się wobec niego dwa inne postępowania administracyjne dotyczące wymiaru podatku dochodowego za 2006 i 2007 r., a decyzja dotycząca zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za 2005 – 2007 została skierowana do Sądu, co dodatkowo wskazuje na jego trudną sytuację majątkową. We wniosku nie zawarto jednak żadnych danych pozwalających ocenić jego sytuację finansową (np. dochodów, wydatków). Tym samym uniemożliwiono Sądowi dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową skarżącego. W ocenie WSA, ewentualne prowadzenie postępowania egzekucyjnego, czy wysoka kwota zobowiązań nie świadczą jeszcze o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero wskazanie przez skarżącego na konkretne okoliczności świadczące o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a.") pozwoliłoby na ocenę przedmiotowego wniosku pod kątem ich uprawdopodobnienia. Takiej mocy nie mają informacje na temat prowadzonych wobec skarżącego postępowań lub spraw zawisłych przed Sądem. Skarżący powinien wskazać, jak te okoliczności odbiły się na jego kondycji finansowej i dlaczego spłata zobowiązania podatkowego w wysokości 46.475 zł wiązałaby się z niebezpieczeństwem spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie lub zmianę przez uwzględnienie wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd powinien zwrócić uwagę na możliwość spowodowania przez decyzję skutków wykraczających poza zakres zwyczajowych, uśrednionych skutków jakie może wywołać decyzja o analogicznym charakterze, kierując się w tym zakresie z urzędu wiedzą, doświadczeniem życiowym i praktyką, które w tym zakresie niewątpliwie Sądy Administracyjne posiadają. Zobowiązanie finansowe w decyzji określające wymiar zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. na poziomie 46.475,00 zł jest zobowiązaniem wysokim i "nadzwyczajnym" zobowiązaniem finansowym, szczególnie w kontekście faktu, że osobą zobowiązaną jest osoba fizyczna posiadająca rodzinę. W związku z powyższym, abstrahując od ciężkiej sytuacji finansowej skarżącego i potrzeb zabezpieczenia minimum egzystencji jego rodziny, sama wysokość zobowiązania finansowego "gwarantuje" wystąpienie po stronie skarżącego znaczącej szkody finansowej. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że skarżący powołał się na toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowania dotyczące zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. i 2007 r. oraz w podatku od towarów i usług za lata 2005-2007. Łączna kwota zobowiązań z wymienionych trzech dodatkowych postępowań przekracza kwotę 210.000,00 zł. WSA powinien wziąć pod uwagę inne zobowiązania finansowe skarżącego, szczególnie wynikające z równoległych postępowań administracyjnych. W ocenie strony, nie ulega wątpliwości, że z uwagi na charakter postępowania administracyjnego dotyczącego należności w podatku od osób fizycznych Sąd miał szeroki wgląd do sytuacji majątkowej skarżącego, zgromadzonych przez niego środków finansowych, a nawet stanu rodziny i posiadania przez niego dzieci. Sąd miał również świadomość przywołanych powyżej równoległych postępowań administracyjnych i wartości zobowiązań finansowych nałożonych pozostałymi decyzjami administracyjnymi oraz świadomość, że w dalszych postępowaniach sądowych toczących się przed WSA w Lublinie skarżący był zmuszony złożyć wnioski o udzielenie prawa pomocy z uwagi na wysokość opłat od skarg, co przekraczało jego możliwości finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wnioskodawca powinien uprawdopodobnić istnienie przesłanek w nim określonych. Stosownie bowiem do jego treści sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte więc w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). W niniejszej sprawie podatnik nie uprawdopodobnił możliwości zaistnienia przesłanek wskazanych w ww. przepisie. Nie można bowiem uznać za takie uprawdopodobnienie stwierdzenia strony, że wymiar zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. na poziomie 46.475,00 zł jest zobowiązaniem wysokim i "nadzwyczajnym". Sama zaś kwota decyzji nie oznacza, że wystąpią wskazane wyżej konsekwencje. Także inne postępowania toczące się przed Sądem nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła w jakikolwiek sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Tymczasem ocena występowania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinna być dokonana w kontekście analizy całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Sąd w takiej sytuacji nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Należy stwierdzić, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie omawianych przesłanek oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosowanymi dokumentami. Trzeba dodać, że również w zażaleniu strona nie przedstawiła popartych dowodami faktów, które wskazywałyby na konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Do zażalenia nie dołączyła żadnych załączników (poza odpisami zażalenia), które wskazywałaby na taką konieczność. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał, jakie to trudne do odwrócenia skutki spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji ani, że nie byłyby one możliwe do usunięcia. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.