II FZ 527/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Go 401/18 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 401/18 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 6 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Go 401/18 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 5 lipca 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Przedstawiając w uzasadnieniu ww. orzeczenia stan faktyczny sąd pierwszej instancji wskazał, iż odpis zapadłego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi strony 8 stycznia 2019 r. na adres skarżącego. Odbioru korespondencji dokonał upoważniony pracownik tej jednostki. Skarga kasacyjna została wniesiona 8 lutego 2019 r. Zdaniem sądu pierwszej instancji skarga kasacyjna została złożona po upływie 30 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), toteż ostatnim dniem terminu do dokonania rzeczonej czynności był 7 lutego 2019 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 7 marca 2019 r. skarżący zaskarżył rzeczone postanowienie sądu pierwszej instancji, w treści pisma wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący zakwestionował skuteczność doręczenia odpisu zapadłego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem z uwagi na fakt wysłania korespondencji sądowej do pełnomocnika ustanowionego na rozprawie, niemniej na adres skarżącego. W treści uzasadnienia podniesiono nadto, iż sama okoliczność nieposiadania danych adresowych kancelarii pełnomocnika ustanowionego w sprawie nie powinna przesądzać o kierowaniu korespondencji sądowej na adres skarżącego, wszakże dane te są możliwe do ustalenia z ogólnopolskich list publikowanych na stronie internetowej www.rejestradwokatow.pl. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż jako niezasadne należało je oddalić. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest jedynie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 19 lutego 2019 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, nie zaś kwestie związane z wnioskiem strony w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej. W myśl art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie zaś do art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Na wstępie wyjaśnić należy, iż doręczenie 8 stycznia 2019 r. odpisu wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi strony na adres skarżącego wynikało z faktu, iż znajdujący się w aktach sprawy dokument umocowujący pełnomocnika do reprezentacji skarżącego nie zawierał tak w swej treści, jak również w nagłówku czy stopce, adresu do korespondencji innego niż wskazany w skardze jako adres strony. W dokumencie pełnomocnictwa wyszczególniono jedynie dane skarżącego. Rzeczony dokument wykazujący umocowanie do działania w sprawie został złożony na rozprawie, w toku której pełnomocnik nie przedyktował do protokołu innego adresu do korespondencji, nie złożył również tej informacji w formie załącznika do protokołu. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego wyroku został podpisany przez skarżącego, nie wskazywał innego niż dotychczas widniejący w aktach sprawy adresu do doręczeń korespondencji sądowej. Pierwszym dokumentem złożonym w sprawie, z którego wynikał adres do doręczeń inny aniżeli wskazany w skardze była złożona 8 lutego 2019 r. skarga kasacyjna, sporządzona i podpisana przez pełnomocnika. W świetle powyższych okoliczności nie sposób uznać jakoby błędem sądu pierwszej instancji było skierowanie korespondencji zawierającej odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem na jedyny widniejący na ten czas adres, tj. na dane osobowe pełnomocnika, zaś dane adresowe - skarżącego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika zawartym we wniesionym środku zaskarżenia sąd pierwszej instancji nie wskazał obu podmiotów jako adresatów przesyłki. Wskazany został tamże pełnomocnik, zaś nazwa skarżącego widnieje jako nazwa instytucji mieszczącej się pod adresem wskazanym poniżej. Tożsama praktyka zachodzi przy kierowaniu korespondencji na adres kancelarii pełnomocnika - sąd rozpoznający sprawę wskazuje na kopercie dane osobowe pełnomocnika oraz w dalszej części nazwę kancelarii oraz jej adres, co nie oznacza bynajmniej, iż jako adresatów wskazano zarówno, pełnomocnika jak i jego kancelarię. Za chybiony i nie mogący wywołać zamierzonego skutku należało ocenić zarzut skarżącego jakoby adres korespondencji pełnomocnika wynikał z wydruku zawierającego potwierdzenie dokonania transakcji bankowej. Powyższe wynika nie tylko z okoliczności, iż rzeczony dokument nie jest miarodajny dla sądu do określenia adresu do doręczeń w sprawie wobec braku tożsamości adresu siedziby kancelarii i jej adresu korespondencji, ale nadto z faktu braku obowiązku po stronie sądu dochodzenia i poszukiwania za profesjonalnego pełnomocnika jego adresu do korespondencji. Nie jest w tym względzie rolą sądu, aby z sytuacji niewywiązania się przez pełnomocnika z podstawowego obowiązku informacyjnego co do własnych danych kontaktowych poszukiwać takiego adresu we własnym zakresie, także, a nawet przede wszystkim, z niekoniecznie aktualnych i niepewnych źródeł internetowych. Należy z całą mocą podkreślić, iż do obowiązków pełnomocnika należy wskazanie w sposób przejrzysty i klarowny danych adresowych, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; postanowienie NSA z 3 marca 2009 r., I OZ 155/09; postanowienie z 9 maja 2006 r., II OZ 468/06), toteż w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, zarówno działając samodzielnie, jak również posługując się osobami trzecimi, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09). W niniejszej sprawie wobec niewskazania w treści dokumentu pełnomocnictwa adresu pełnomocnika do doręczeń, korespondencję kierowaną do pełnomocnika doręczano na adres będący adresem skarżącego, co jest zgodne z dyspozycja art. 67 § 5 p.p.s.a. i art. 72 § 2 p.p.s.a. i stanowi prawidłowe doręczenie korespondencji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Nieistotna pozostaje przy tym okoliczność, kiedy adresat przesyłki - pełnomocnik skarżącego - zapoznał się z jej treścią bądź powziął o niej wiedzę, jak również jaki tryb procedowania z korespondencją przychodzącą przewidziany jest u skarżącego. Miarodajnym i jedynym słusznym w tym względzie dokumentem, wykazującym datę odbioru korespondencji sądowej, od której winien być liczony 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, jest zwrotne potwierdzenie odbioru stanowiące dokument urzędowy, na którym widnieje data 8 stycznia 2019 r. jako data odbioru przesyłki przez upoważnionego pracownika skarżącego. Z tej przyczyny wnioski dowodowe skarżącego zawarte w zażaleniu należało uznać za zbędne i powołane na nieistotne okoliczności sprawy. Skądinąd należy wskazać, iż data odebrania przesyłki widniejąca na ZPO koresponduje z wyjaśnieniami skarżącego, który we wniesionym środku zaskarżenia sam potwierdził, iż sporna przesyłka została doręczona do pełnomocnika na adres siedziby skarżącego 8 stycznia 2019 r. Odnosząc się do kwestii upoważnienia osoby, której podpis widnieje na ZPO, do odbioru korespondencji w sprawie należy wskazać, iż upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, chociażby na podstawie wcześniejszego lub późniejszego odbierania przez dana osobę pism, zwłaszcza w sytuacji niekwestionowania odbioru innych przesyłek. Jak wynika z akt sprawy, osoba odbierająca w siedzibie skarżącego korespondencję sądową zawierającą odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem odbierała również inne pisma sądowe adresowane do skarżącego, co nie było kwestionowane przez skarżącego, co oznacza, iż mogła skutecznie podjąć korespondencję skierowaną w sprawie. Konsekwencją wniesienia skargi kasacyjnej po upływie ustawowo zakreślonego terminu stosownie do art. 178 p.p.s.a. jest jej odrzucenie. W realiach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż sąd pierwszej instancji słusznie zastosował sankcję odrzucenia skargi kasacyjnej jako wniesionej po upływie terminu przewidzianego do dokonania tejże czynności. Jedynie na marginesie należy zauważyć, iż sposób sformułowania wniosków dowodowych zawartych w punkcie 1-2 zażalenia świadczy o braku umiejętności po stronie pełnomocnika formułowania tez dowodowych. Dowody powoływane w toku jakiegokolwiek postępowania sądowego, nie tylko przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, mają służyć dokonaniu przez sąd orzekający stanowczych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę orzekania w sprawie. Innymi słowy, dowody i wnioski dowodowe składane celem ich przeprowadzenia mają służyć ustaleniu faktów, nie zaś ocenie prawnej. Oceny prawnej dokonuje wszakże sąd na kanwie uprzednio już poczynionych ustaleń faktycznych, co oznacza, iż jest to odmienny etap orzekania. Formułowanie w tezie dowodowej stwierdzenia, iż dowód powoływany jest na okoliczność "braku przesłanek doręczenia (...)" stanowią wszakże element oceny prawnej, co jest wadliwe metodycznie i niedopuszczalne. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.