II FZ 508/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 6/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 5 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 6/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze stanu faktycznego wynika, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz pismach uzupełniających skarżący oświadczył, że nie uzyskuje obecnie dochodu i jest na utrzymaniu rodziców. Pod adresem wskazanym we wniosku (....) znajduje się lokal mieszkalny należący do matki skarżącego. Rachunki bankowe należące do skarżącego zostały zajęte w toku postępowania egzekucyjnego. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Skarżący nadesłał kopię zeznania podatkowego za 2013 rok, z której wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa pieniężnego uzyskał dochód w wysokości 9.380 zł. Oświadczył także, że rodzice nie udostępnili mu informacji na temat swojej sytuacji majątkowej, co nie powinno negatywnie rzutować na rozpoznanie wniosku o prawo pomocy. W kolejnym piśmie z dnia 4 maja 2015 r. poinformował, że prawo do lokalu położonego w L. zbył za cenę 130.000 zł. Skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmawiając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienia wniosku wziął pod uwagę, że skarżący unika ujawnienia wszystkich okoliczności o swoim stanie majątkowym i rodzinnym, w szczególności zignorował wezwanie sądu do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych zasadne jest zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przedstawione w dokumentach i pismach uzupełniających są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. Skarżący nie przedstawił informacji dotyczących dochodów i wydatków rodziców skarżącego, swoich miesięcznych wydatków i wyciągów z rachunków bankowych. W tej sytuacji nie można ustalić jak jest sytuacja finansowa rodziny skarżącego, z którą prowadzi gospodarstwo domowe. Nie można też wobec tego stwierdzić, czy rodzicie skarżącego mogliby część środków przeznaczonych na utrzymanie skarżącego wykorzystać na koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Pozostałe informację są natomiast, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niespójne i niepełne, żeby można było zwolnić skarżącego z kosztów sądowych. Podkreślić wobec tego należy, że nieprzedstawienie pełnych okoliczności faktycznych związanych z sytuacją majątkową skarżącego nie przemawia na zastosowanie odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Należy bowiem pamiętać, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.