II FZ 503/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1391/14 w sprawie ze skargi T. H. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 30 września 2014 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1391/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek T. H. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W pisemnych motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze z dnia 5 listopada 2014 r. skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem doręczonym w dniu 7 stycznia 2015 r. referendarz sądowy wezwał stronę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie nie zostało przez skarżącego wykonane, wobec czego referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2015 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 13 lutego 2015 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od ww. zarządzenia. Do sprzeciwu również nie załączono urzędowego formularza wniosku PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach mając na uwadze, że wnioskodawca do daty wydania postanowienia, tj. do dnia 30 marca 2015 r. nie przedłożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu postanowił stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") pozostawić go bez rozpoznania. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania stwierdzając, że "jest ono bezpodstawne, albowiem powinien był zostać wezwany po raz drugi do przesłania uzupełnionego formularza, w związku z wnioskiem o przywrócenie terminu". 3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie stwierdził, że jest ono niezasadne. Przede wszystkim podkreślić należy, że na podstawie art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie zaś do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Warunkiem jednak zastosowania sankcji określonej w art. 257 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku, co wynika wprost z art. 257 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy każdorazowo musi być poprzedzone badaniem, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymogi formalne. W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że wnioskodawca, pomimo doręczenia jemu urzędowego formularza PPF wraz z zobowiązaniem do jego wypełnienia i złożenia w odpowiednim do tego terminie oraz pouczeniem o skutkach niedokonania tej czynności, nie nadesłał tego dokumentu. Bezspornym również jest, że strona przedmiotowe wezwanie otrzymała w dniu 7 stycznia 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta 17 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadnie Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, z. 5, poz. 74) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że mimo wezwania Sądu, skarżący nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy według wymogów ustawy. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W przypadku jej braku, wobec dyspozycji art. 257 p.p.s.a. wniosek skarżącego podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.