II FZ 488/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "A." sp. z o.o. z siedzibą w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 797/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 14 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 797/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił Spółce z o.o. A. z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd podał art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu, analiza przedstawionych danych nie daje podstaw do zbudowania konsekwentnego obrazu sytuacji finansowej i majątkowej w jakiej obecnie znajduje się Skarżąca. W zażaleniu od powyższego postanowienia Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. pomimo, że wykazała, że zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy. Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, określonej w art. 199 p.p.s.a. Z brzmienia powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Należy się zgodzić z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji odmawiającym Spółce przyznania prawa pomocy. Wbrew stanowisku Spółki, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie oświadczenia Spółki zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącą. W istocie budzi wątpliwości kwestia ponoszenia wydatków przez Spółkę (wynagrodzenia pracowników, eksploatacji samochodu dostawczego, kosztów pełnomocnika) mimo, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto wbrew twierdzeniu Skarżącej osiągnięcie straty w danym okresie podatkowym nie musi oznaczać utraty płynności finansowej prowadzonej działalności. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych Skarżącego. Słusznie zatem skonstatował Sąd pierwszej instancji, że z dokumentów przedstawionych przez skarżącą Spółkę nie wynika, żeby znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.