II FZ 485/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "K." sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Po 233/18 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "K." sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 11 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

UZASDNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Po 233/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") oddalił wniosek "K." sp. z o.o. w restrukturyzacji (dalej: "Spółka") o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (dalej: "SKO") z dnia 11 grudnia 2017 r. Podstawą prawną powyższego rozstrzygnięcia był art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Ze stanu sprawy przedstawionego przez WSA wynika, że Spółka wniosła skargę na wskazaną w sentencji orzeczenia decyzję. Do skargi dołączyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, że ewentualne wykonanie decyzji przy obecnej jej sytuacji finansowo-ekonomicznej stwarza realną groźbę utraty płynności finansowej. Zwróciła uwagę, że Sąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2017 r., V GR 15/17 otworzył wobec niej przyśpieszone postępowanie układowe pozostawiając przy tym zarząd własny Spółce. Podniosła, że nie jest w stanie wygospodarować środków na wykonanie zobowiązania podatkowego wynikającego z zaskarżonych decyzji organów podatkowych obydwu instancji. Łączna kwota zobowiązań wynosi 182.643,00 zł (względem Spółki wydane zostały również decyzje za lata 2012, 2013, 2015 i 2016). Konieczność spłaty tak dużego zobowiązania, oznaczałaby w ocenie Spółki poważne zachwianie bieżącej sytuacji ekonomicznej oraz brak środków na zaspokojenie wierzycieli. Zaznaczyła również, że szczególnym, ważnym interesem Spółki jest zapewnienie ciągłości funkcjonowania a konieczność spłaty tak wysokiego zobowiązania oznaczałoby paraliż płatniczy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wyjaśnił, że we wniosku Spółki wniesiono o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, tj. decyzji Burmistrza Gminy O. z 16 grudnia 2016 r. Stosownie do postanowień art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "o.p."), decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12, opublikowane na: www.orzeczenie.nsa.gov.pl). WSA stwierdził, że decyzja organu I instancji nie nosi z mocy art. 239a o.p. znamion wykonalności i tym samym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, potraktował wniosek Spółki jako wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji SKO z dnia 11 grudnia 2017 r. Zdaniem WSA, Spółka w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie wywiodła w przekonywujący sposób zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie korzystnego orzeczenia. Argumentacja Spółki nie została poparta dowodami, wobec czego nie zasługiwała na uwzględnienie. W zażaleniu na powyższe postanowienie, pełnomocnik Spółki, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wniósł o zmianę postanowienia i wstrzymanie w całości wykonania decyzji SKO z dnia 11 grudnia 2017 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W świetle regulacji art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd - co do zasady - może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi ponadto do konkluzji, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (zob. postanowienie NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, opublikowane na: www.orzezcenia.nsa.gov.pl). Należy zatem uznać, że podmiot skarżący w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia wyżej wymienionych negatywnych dla niego okoliczności (skutków). Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14, opublikowane na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych uwag należało uznać, na co prawidłowo zwrócił uwagę WSA w zaskarżonym postanowieniu, że Spółka we wniosku zawartym w skardze nie wykazała istnienia okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku Spółka nie dołączyła ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa Spółki, jak również innego rodzaju dokumentów, na przykład w postaci wyciągów z rachunków bankowych w oparciu, o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu śródków pieniężnych, które to miałoby uzasadniać wykazanie spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ujętych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego stwierdzić należy, że WSA w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a., odmawiając przyznania wnioskowanej ochrony prawnej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.