II FZ 468/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1667/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 20 kwietnia 2016 r., I SA/Gd 1667/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 31 sierpnia 2015 r., [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że argumenty i okoliczności przytoczone przez skarżącego we wniosku nie dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek, skarżący ograniczył się niemal wyłącznie do wskazania na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków powołując się przy tym na swoją chorobę. Niemniej jednak, w ocenie sądu pierwszej instancji, skarżący nie wykazał, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji będzie miało wpływ na stan jego zdrowia. Jeżeli intencją skarżącego było wskazanie, że wykonanie decyzji doprowadzi go do pozbawienia środków pieniężnych niezbędnych do opłacenia świadczeń zdrowotnych, to winien on wykazać, że środkami takimi nie dysponuje w ogóle bądź, że posiada je w wysokości, która uniemożliwia jednoczesne zaspokojenie należności publicznoprawnych i opłacenie kosztów leczenia. Jeżeli natomiast, w ocenie podatnika, wykonanie decyzji będzie prowadziło np. do pogorszenia się jego stanu zdrowia, to winien on również wskazać, w jaki sposób egzekucja należności publicznoprawnych będzie wpływała na zdrowie skarżącego. Takich danych, ani argumentów strona we wniosku nie przedstawiła. W ocenie sądu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy wykonanie decyzji polega na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, wnioskujący winien dokładnie zobrazować swoją sytuację majątkową. W takim przypadku niebezpieczeństwo zaistnienia szkody wiąże się bowiem ściśle ze stanem braku środków na pokrycie należności publicznoprawnych. Zatem samo wskazanie, że z zapłatą należności wynikających z decyzji wiąże się ryzyko uszczuplenia finansów wnioskodawcy, z uwagi na konieczność przeznaczenia środków pieniężnych na zapłatę podatku, a nie np. na koszty leczenia, nie oznacza automatycznie, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podatnik, mimo wykonania decyzji może bowiem dysponować odpowiednim majątkiem na pokrycie należności publicznoprawnych. Rzeczą zatem podatnika domagającego się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie w sposób jednoznaczny, że takich środków majątkowych nie posiada. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zaskarżył je w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na: a) braku rozstrzygnięcia w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania dotyczącego decyzji organu pierwszej instancji b) bezzasadnej odmowie wstrzymania decyzji ostatecznej, art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania m.in. w zakresie dotyczącym decyzji organu pierwszej instancji, art. 163 § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia, w którym sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie wskazuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym była strona skarżąca i to na niej ciążył – z mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. – obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Analiza treści skargi, w której zawarty był wniosek, doprowadziła sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. Strona skarżąca wskazała tylko na okoliczność wystąpienia ustawowej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie przedstawiła natomiast dostatecznej argumentacji na poparcie tego stwierdzenia. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14 NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia". W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, bowiem słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący powinien wskazać na okoliczności oraz potwierdzające je dokumenty, z których wynikałoby, że w sprawie zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zawarty w zażaleniu argument odnośnie poważnej choroby i hospitalizacji skarżącego jest niewystarczający. Ewentualna utrata płynności finansowej nie została przez skarżącego poparta konkretnymi informacjami o swojej sytuacji majątkowej oraz pomimo pouczenia skarżącego zawartego w uzasadnieniu do zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji, iż powinien on wykazać w jaki sposób wykonanie decyzji będzie miało wpływ na stan jego zdrowia. Skarżący nie odniósł się do tego w swoim zażaleniu. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo WSA przyjął, że okoliczności przytoczone przez skarżącego we wniosku nie dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec czego za bezzasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznaje pozostałe podniesione przez skarżącego zarzuty tj. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz art. 163 § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.