II FZ 454/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. sp. z o.o. w B.-B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 92/18 o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 listopada 2017 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Sygnatura akt II FZ 454/18 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił uwzględnienia wniosku Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością I. z siedzibą w B.-B. i wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2011 oraz odsetek za zwłokę od nieuiszczonej w terminie zaliczki na ten podatek za wrzesień 2011 r. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w znacznej części odnosi się do sytuacji skarżącej, powstałej na skutek wszczętych postępowań kontrolnych, dotyczących rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania w związku z ujęciem w nich transakcji z jednym z kontrahentów, a skutkującej rezygnacją podwykonawców ze współpracy. Kwestia ta, jako niezwiązana z ewentualnymi skutkami zaskarżonej decyzji, mającymi wypełniać przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej, nie może odnieść zamierzonego skutku. Nie znajduje uzasadnienia również twierdzenie, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje likwidację majątku skarżącej. Skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej, toteż niezależnie od wyniku toczącego się postępowania upadłościowego oraz kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organy spółki zdecydowały się na jej likwidację. Ponadto z dokumentów załączonych do wniosku o prawo pomocy wynika, że prowadzone w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne obejmowało ustanowienie hipotek przymusowych na należących do niej nieruchomościach, przy czym w przypadku dwóch nieruchomości gruntowych oraz lokalu stanowiącego odrębną własność hipoteki te ustanowiono bądź tylko w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia, dotyczące należności z tytułu podatku od towarów i usług, bądź także w oparciu o zarządzenie zabezpieczenia, dotyczące należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych a jedynie w przypadku jednej nieruchomości gruntowej nastąpił wpis hipoteki przymusowej w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia dotyczące należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. W odniesieniu do samochodów stanowiących majątek skarżącej również podstawą do dokonania wpisów do rejestrów zastawów skarbowych były zarówno zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, jak i podatku dochodowego od osób prawnych. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie odniosłoby skutku, albowiem majątek skarżącej objęty jest (poza jedną działką) postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym należności innych, niż objęte zaskarżoną decyzją. W zażaleniu na wskazane postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez niesłuszne uznanie, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podniosła, że oddalono wniosek o ogłoszenie jej upadłości likwidacyjnej oraz zawieszono wykonywanie jej działalności. Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji chroniłoby skarżącą od konieczności likwidacji jej majątku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3.07.2014 r. (II OZ 661/14) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia". Z kolei w postanowieniu z dnia 29.05.2009 r. (I FZ 148/09) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzenie skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne ryzyko konieczności likwidacji majątku spółki, nie jest wystarczające, szczególnie w kontekście złożenia przez skarżącą wniosku o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Z kolei informację o oddaleniu tego wniosku podano dopiero w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji, wskutek czego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł się do niej odnieść. Niewątpliwie jednak oddalenie tego wniosku sprawia, że skarżąca może kontynuować działalność gospodarczą i regulować ciążące na niej zobowiązania, jako że decyzja o zawieszeniu prowadzenia tej działalności wynika już tylko z przyjętej przez skarżącą strategii prowadzenia interesów. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i nie rozpatruje powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, zaskarżonego postanowienia nie sposób podważyć z tego tylko powodu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił okoliczności, które strona przedstawiła dopiero na etapie postępowania zażaleniowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.07.2005 r., II FZ 450/05). W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Słusznie również wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę, że skoro majątek skarżącej (poza jedną działką gruntu) objęty jest postępowaniem egzekucyjnym, dotyczącym innych należności, niż objęte decyzją, której wstrzymania wykonania domaga się skarżąca, wstrzymanie wykonania tej decyzji i tak nie spowodowałoby ochrony jej majątku przed egzekucją. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie wykazała okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia wykonaniem decyzji znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W przedstawionym stanie faktycznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobligowany był odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co też, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa uczynił. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.