II FZ 453/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 89/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 16 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gl 89/18) odrzucił skargę B[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] – nazywanej dalej "Spółką", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 16 listopada 2017 r. w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że Spółka została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca zawiadomienie została awizowana po raz pierwszy 1 marca 2018 r., po raz drugi 9 marca 2018 r., końcowo zaś wydana pełnomocniczce Spółki przez urząd pocztowy 16 marca 2018 r. Pełnomocniczka Spółki uzupełniła braki formalne skargi 23 marca 2018 r. Wskazując na art. 73 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w razie niemożliwości doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej. Tym samym, skoro podjęta 1 marca 2018 r. próba doręczenia okazała się nieskuteczna, pismo powinno zostać złożone w urzędzie pocztowym do 15 marca 2018 r. Ponieważ pełnomocniczka Spółki nie odebrała przesyłki w terminie przewidzianym w art. 73 § 1 P.p.s.a., zgodnie z art. 73 § 3 i 4 P.p.s.a. należało przyjąć, że doszło do jej doręczenia 15 marca 2018 r.w drodze fikcji prawnej. W konsekwencji termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 22 marca 2018 r. Z powyższego wynika, że braki skargi nie zostały usunięte w terminie, co stanowi podstawę do jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocniczka Spółki zwróciła uwagę, że drugie awiz pozostawiono 9 marca 2018 r., a samą przesyłkę wydano jej 16 marca 2018 r., czyli w terminie siedmiu dni od daty drugiego awizo. Jej zdaniem, obowiązkiem Poczty Polskiej było wyliczenie odpowiedniej daty drugiej awizacji i obliczenie 14 dniowego terminu przechowywania przesyłki, liczonego od daty pierwszej awizacji. Samo zaś uchybienie Poczty Polskiej nie może obciążać strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie okazało się niezasadne, dlatego zostało oddalone. Zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a., odczytywanym łącznie z art. 73 § 1 tej ustawy, data doręczenia zastępczego w drodze fikcji prawnej zależna jest od terminu pierwszej próby doręczenia przesyłki w sposób określony w art. 65-72 P.p.s.a. i skutecznego pozostawienia druku awizo z informacją o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej. Wskazane przez pełnomocniczkę Spółki nieprawidłowość dotyczące drugiej próby doręczenia – podjętej z jednodniowym opóźnieniem i wskazaniem w drugim druku awizo błędnej daty przechowywania przesyłki – można rozpatrywać jako naruszenie art. 73 § 3 P.p.s.a. oraz jako okoliczność, która uzasadniałaby przywrócenie stronie terminu do dokonania czynności na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Okoliczność ta nie ma jednakże wpływu dla rozstrzygnięcia kwestii uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie wynikającym z art. 73 § 4 P.p.s.a. Przepis ten nie przewiduje bowiem wyjątku od sposobu odliczania terminu, w którym następuje fikcyjne doręczenie pisma, ani nie wiąże jego upływu od prawidłowości drugiej próby doręczenia pisma. Na tym etapie postępowania sądowego – gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi z uwagi na nie dochowanie terminu do uzupełniania jej braków – Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozstrzygać o braku winy pełnomocniczki Spółki w dochowaniu terminu do dokonania czynności oraz znaczenia niedbałości Poczty Polskiej dla oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 86 § 1 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.