II FZ 45/23

Dnia 15 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1150/22 w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 8 lipca 2022 r., nr 2401-IEW2.4251.1.2022.15 UNP: 2401-22-143678 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. i orzeczeniu o odpowiedzialności podatkowej płatnika postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 22 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzuciła skargę D. F. na decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 8 lipca 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. i orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynika, że została ona odebrana w placówce pocztowej 2 listopada 2022 r. Przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy 17 października 2022 r., a następnie po raz drugi 25 października 2022 r., to doręczenie zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") nastąpiło 31 października 2022 r. Dalej Sąd podał, że siedmiodniowy termin na wykonanie ww. wezwań upłynął 7 listopada 2022 r. Pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił natomiast braki formalne skargi i uiścił wpis od skargi 9 listopada 2022 r., a więc po upływie terminu przewidzianego dla dokonania tych czynności. W zażaleniu na powyższe orzeczenie strona zarzuciła naruszenie: - art. 58 § 1 ust. 3 P.p.s.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie i odrzucenie skargi pomimo, że strona uzupełniła braki formalne w zakreślonym przez Sąd terminie (tj. 7 dni od daty doręczenia wezwania), - art. 49 § 3 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i odrzucenie wniesionej skargi, pomimo, że strona uzupełniła braki formalne skargi w terminie zakreślonym przez Sąd. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W niniejszej sprawie ww. przesyłka została awizowana po raz pierwszy 17 października 2022 r. i powtórnie 25 października 2022 r. Pełnomocnik strony skarżącej odebrał przesyłkę w urzędzie pocztowym 2 listopada 2022 r. W zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wskazany został 7 dniowy termin uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem skarżącej uzupełniając te braki w dniu 9 listopada 2022 r., dopełniła powyższego obowiązku. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki (por. wyrok NSA z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK1761/15).. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa wart. 73 § 3 P.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez pełnomocnika skarżącej po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. W związku z tym, że pierwsze awizo miało miejsce 17 października 2022 r., bieg czternastodniowego terminu upływał 31 października 2022 r. W tym dniu, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło więc doręczenie pisma adresatowi i wobec tego zaczął biec 7 dniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego wynikający z zarządzenia przewodniczącego wydziału i uzupełnienia braków formalnych skargi. Termin uzupełnienia ww. braków formalnych skargi uiszczenia wpisu od skargi liczony od 31 października 2022 r. upływał zatem 7 listopada 2022 r. Mając na uwadze powyższe, prawidłowym było odrzucenie skargi. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Art. 203 i 204 P.p.s.a. które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.