II FZ 436/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Po 206/16 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. w sprawie sygn. akt I SA/Po 206/16 ze skargi W.R.(dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 listopada 2015 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r. oddalił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Skarżącego, WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r., utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Odpis tego postanowienia, bez pouczenia o prawie jego zaskarżenia, doręczono Skarżącemu w dniu 8 maja 2017 r. Pismem z dnia 14 maja 2017 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając powyższe zażalenie zacytował art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wskazując, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Stwierdził, że – w myśl art. 178 p.p.s.a. - wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Drugi ze wskazanych przepisów stosowany odpowiednio w odniesieniu do postępowania wywołanego zażaleniem Skarżącego z dnia 14 maja 2017 r. na postanowienie Sądu z dnia 19 kwietnia 2017 r. - obliguje Sąd do odrzucenia tego zażalenia. Sąd pierwszej instancji odniósł się do treści art. 194 § 1 p.p.s.a. wskazując, że jeżeli zatem p.p.s.a. przewiduje (w określonych sytuacjach), wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 196/11, dostępne na pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zauważył, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. - w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie, tj. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658) - rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Mając na uwadze aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w chwili obecnej na postanowienie WSA wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do NSA. W konsekwencji Skarżącemu nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 19 kwietnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 13 marca 2017 r. oddalające wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Tym samym zażalenie z dnia 14 maja 2017 r., jako niedopuszczalne, Sąd odrzucił. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 26 maja 2017 r. "oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.". W zażaleniu powołał art. 183 § 1 k.r.i.o. wyjaśniając, że istnieje opinia psychiatryczna stwierdzająca brak zdolności do udziału w postępowaniu w jakimkolwiek charakterze. Z tego względu wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zawnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu. W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja p.p.s.a., mocą której został zmieniony m. in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym". Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi. W niniejszej sprawie skargę wniesiono w dniu 6 stycznia 2016 r., a więc w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy zmieniającej. W rezultacie zastosowanie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, z którego wynika obecnie, że Sąd I instancji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro więc Sąd I instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako Sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to od wydanego przez ten Sąd postanowienia, na podstawie art. 260 p.p.s.a., nie służy już środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z przepisu szczególnego. Wobec powyższego, skoro od postanowienia WSA w Krakowie nie przysługiwał środek odwoławczy, zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, co prawidłowo zostało stwierdzone przez Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 26 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie o możliwości przyznania prawa pomocy należy do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do rozstrzygnięcia w tym zakresie. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji